حاج آقا بزرگ تهرانى ، صاحب الذريعه و علامه مجلسى در شرح من لا يحضره الفقيه « 1 » و صاحب روضات الجنات « 2 » شواهدى بر تشيّع وى آوردهاند .
مؤلف از نظر علمى و تأليف كتاب ، صاحب فنون مختلف بوده است . شرحى بر شافعيه ابن حاجب در علم صرف دارد كه به شرح نظام معروف است . و نيز تذكرة خواجه نصير الدين طوسى در علم هيئت را نيز شرح كرده . « 3 »
اين تفسير در اصل بر گزيده تفسير كبير فخر رازى و در بردارنده بيشتر نكات تفسير كشاف زمخشرى است . مؤلف مىنويسد : كتاب من حاصل تفسير كبير فخر رازى است كه جامع بيشتر تفاسير مىباشد و بيشتر مطالب كشاف را نيز در بردارد . « 4 »
منابع تفسير
مؤلف افزون بر مطالب تفسير كبير فخر رازى و تفسير كشاف از منابع ديگرى نيز بهره برده است : در احاديث از جامع الاصول و مصابيح بغوى ، در شأن نزول آيات از جامع الاصول و تفسير يا اسباب نزول واحدى نيشابورى و در لغت از صحاح جوهرى سود جسته . در فقه از كتب فقهى معتبر بويژه الوجيز رافعى استفاده كرده است . تأويل آيات و مباحث باطنى را از نجم الدين دايه ( عارف معروف ) بهره برده و گاهى نيز مىگويد خودم تأويلى براى آيات ذكر كردهام . همچنين معانى و بيان و ساير مسائل ادبى را از كشاف ، تفسير كبير ، مفتاح العلوم سكاكى و ساير كتابهاى معتبر عربى اخذ كرده است .
ايشان مىگويد : تفسير را به مدت خلافت على عليه السلام ( پنج سال ) به پايان بردم . « 5 »
هامش
( 1 ) . ر . ك : الذريعه ، ج 16 ، ص 31 ، 32
( 2 ) . ر . ك : عقيقى بخشايشى ، طبقات مفسران شيعه ، ج 2 ، ص 250 .
( 3 ) . محمد حسين ذهبى ، التفسير و المفسرون ، ج 2 ، ص 330
( 4 ) . غرائب القرآن ، ج 1 ، ص 18
( 5 ) . ر . ك : غرائب القرآن ، ج 10 ، ص 224 - 226 ؛ رضا استادى ، آشنايى با تفاسير قرآن مجيد و مفسران ، ص 257 ، 258 .