* ( 907 - وفات قاضى عبد السلام هندى ) *
وى از مفسرين و محدثين هند است و كتابى دارد بنام « زاد الآخرة » در تفسير نظمى كه بىنهايت مطبوع طباع افتاده و در سنه 1244 از تأليف آن فارغ شده مطابق جمله ( زاد الآخرة ) ، و در اين سال - چنان كه در « ريحانة الادب 3 : 270 » فرموده - وفات كرده و جملهء « قاضى حق عبد السلام » ماده تاريخ فوت او است « 1 » .
هامش
( 1 ) به منظور تكميل مطالب متن ، ترجمهء شرححالى را كه عبد الحى بن فخر الدّين حسنى در كتاب « نزهة الخواطر و بهجة المسامع و النواظر 7 : 265 » نگاشته است ذيلا مىآوريم :
« قاضى عبد السلام بدايونى . شيخ فاضل قاضى عبد السلام بن عطاء الحق عباسى بدايونى ، يكى از دانشمندان مبرز فقه و اصول و عربيت ، در شهر بدايون تولد و نشو و نما يافت ، برعم خود قاضى بهاء الحق عباسى بدايونى كه از شاگردان ملك العلماء عبد العلى بن نظام الدّين لكهنوى بود قرائت علم نموده ، و از سيد آل احمد بن حمزهء حسينى دريافت طريقت نمود ، سپس متصدى منصب قضا در شهر رامپور گرديد . او را تأليفات چندى است ، از جمله : 1 - « اخبار الابرار » به فارسى در تصوف . 2 - « شرح دلائل الخيرات » به فارسى . 3 - « علم الفرائض » در ارث به فارسى . 4 - « طوفان عشق » مزدوج به فارسى . 5 - « زاد الآخرة » كه تفسير قرآن كريم است بنظم در زبان اردو ، و آن را بسال 1244 تصنيف نموده و مجموع ابياتش دويست هزار بيت است . قاضى عبد السلام در پنجم ذوالقعده 1289 يكهزار و دويست و هشتاد و نه وفات يافت ، چنان كه در كتاب « تذكرة الواصلين » است . پايان كلام « نزهة الخواطر » . م .