تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 1381

مساهمون:

ص١٣٨١
و هم وى را دخترى بوده كه وى زوجه شيخ مهدى نجف و مادر مرحوم حاجى شيخ محمد طه نجف مذكور است .

* ( 778 - وفات ميرزا ابو القاسم 38 قائم مقام فراهانى ) *

وى فرزند مرحوم ميرزا عيسى 37 قائم مقام است كه در 1237 ( ص 1040 ش 514 ) گذشت . و خود از رجال سياسى دوران و در زمان خويش از مفاخر مملكت ايران بوده ، و در بسيارى از فنون و فضائل خصوصا علوم ادبيه و ساده‌نويسى تبحرى تمام داشته ، و همانا در حدود سال 1193 متولد شده ، گرچه در « گلهاى رنگارنگ » در اول عنوان وى در عين اين سال نوشته ؛ ليكن در آخر آن عمر او را 55 سال گفته و در اين صورت اطمينان به عين اين سال نيست ، و در « الذريعة 9 : 858 » نيز تولد او را در سنه 1193 نوشته و آنجا كتبى كه احوال او را در آنها نوشته‌اند ذكر كرده . و به‌هرحال ، وى پس از پدر منصب قائم مقامى يافته و در دربار نايب‌السلطنه مصدر كارهاى بزرگ بوده و كفايت‌هاى مهم بظهور رسانيده ، و پس از وفات فتحعلى شاه محمد شاه را از تبريز بتهران آورده و با وجود چندين نفر از اولاد بلاواسطه خاقان كه غالب آنها به همه جهت از محمد شاه بيش و پيش بودند ؛ از حسن تدبير و لياقت و كفايت و سياست او را در سلطنت مستقر نموده و در دوسه ماهى محدود از قلم معجزنماى خويش مملكتى بدان هرج و مرجى را آرام و فتنه‌هاى اطراف و اكناف ايران را فروخوابانيد ، و سپس در نتيجهء افساد خود خواهان مملكت و ضعف عقل آن پادشاه در اثر آن‌همه خدمت روانهء عالم ديگر گرديد . مرحوم قائم مقام بااين‌همه كه گفتيم شعر هم مىگفته و تخلص ثنائى مىنموده ، و كتب چندى نيز تأليف فرموده ، از آن جمله : اول « ديوان اشعار » . دويم كتاب « شمايل خاقان » در تاريخ . سيم كتاب « منشآت » كه سرمشق نويسندگان بعد از وى و نثر ساده فارسى