كه بيست سال بعد از وفات وى بوده در حدود ده هزار نفر از نسل او موجود بودهاند ، انتهى .
و در « الذريعة 3 : 265 در پاورقى » نوشته كه در تاريخ دنيا پادشاهى ياد نشده كه بيش از فتحعلى شاه فرزند داشته باشد چندانكه او را ابو البشر سيم گفتهاند ! و همانا فرزندانى كه در مدت عمر وى از پسران و دختران به شماره در آمدهاند به سيصد و شصت تن رسيدهاند كه بيشتر آنها از بزرگان معقب و صغار دارج در حيات خود او وفات كرده بودهاند ، و در روز وفاتش 53 « 1 » پسر و 46 دختر از او موجود بودند ، و مجموع اولاد و اولاد اولاد او در روز وفاتش 784 بودهاند ، و فرزندان ذكورى كه از وى بمناصب و ألقاب و حكومات رسيدند 57 تن بودهاند ، انتهى .
و معلوم است كه مقصود از ابو البشر اول : حضرت آدم ( عليه السلام ) و از دويم ، حضرت نوح ( عليه السلام ) مىباشند .
و در اين كتاب ما از زوجات او فقط آغابيگم را بمناسبت شعر گفتن او لازم است بياوريم كه در سال 1248 ( ص 1332 ش 725 ) آورديم ، و از پسران او سى و يك نفر را بملاحظهء علم و فضل يا شعر گفتن يا غايت شهرتشان لازم است بنويسيم ، و از اين سى و يك نفر بيست و سه نفر پيش از اين نوشته شدهاند بدينترتيب :
اول محمد على ميرزاى دولتشاه . دويم محمد قلى ميرزاى خسروى . سيم حاجى محمد - ولى ميرزا . چهارم نايبالسلطنه عباس ميرزا . پنجم حسينعلى ميرزاى فرمانفرما ، هر پنج در 1203 بشمارههاى ( 78 ) و ( 80 ) و ( 81 ) و ( 82 ) و ( 83 ) . ششم حسينعلى ميرزاى شجاع السلطنه در 1204 شماره ( 90 ) . هفتم محمد تقى ميرزاى حسام السلطنه در 1206 شماره ( 117 ) . هشتم شيخ على ميرزاى شاپور در 1210 شماره ( 149 ) . نهم عليشاه ظل السلطان ايضا در 1210 شماره ( 150 ) . دهم عبد اللّه ميرزاى دارا . يازدهم امامويردى ميرزاى داور . دوازدهم محمد رضا ميرزاى افسر ، هر سه در 1211 شمارههاى ( 162 ) و ( 164 )
هامش
( 1 ) در صفحه سابق 55 پسر گذشت . بايد به « تاريخ قاجاريه » رجوع و اختلاف اين دو محل تصحيح شود . يادداشت مؤلف .