داشتهاند كه آنها را در عبارات عربى سلفان - بكسر - و در عبارات فارسى هم داماد مىگويند ، پس شيخ محمد تقى و برادرش شيخ محمد حسين هر دو پسرهاى خاله آقا احمد بهبهانى مؤلف « مرآة الاحوال » بودهاند ، و بطور مفهوم از « مرآت » مرقوم با ملاحظه بعضى از مواضع ديگر : حاجى محمد رحيم بيك در سنه 1217 وفات كرده و در نجف دفن شده ، و دو پسر و دو دختر داشته كه دو پسر : شيخ محمد تقى صاحب اين عنوان و شيخ محمد حسين صاحب « فصول » بودهاند ، و دو دختر : يكى كه بزرگتر بوده زوجه آقا احمد بهبهانى مذكور ، و كوچكتر زوجهء ملا محمد على خراسانى فرزند ملا محمد شفيع تهرانى الاصل مشهدى المسكن بوده ، و فرزند او از اين مخدره : مرحوم شيخ محمد تهرانى است كه در « المآثر : 158 » عنوانى دارد و نخست مخدره شهربانو دختر دائى خود شيخ محمد تقى را داشته و وى را بدون فرزند طلاق داده ، و پس از آن زنى از مردم تهران گرفته و از او اعقابى فراوان در اصفهان بازمانده . و در كتاب « تذكره شعراى معاصر اصفهان :
213 » حاج محمد رحيم بيك را بعنوان عبد الرحيم بيك « 1 » و فرزند محمد قاسم رازى نوشته .
و بههرحال ، مرحوم شيخ محمد تقى از اجلهء علماى محققين و افاضل فقها و اصوليين بوده ، و شرح احوالش در چندجا به نظر رسيده ؛ همچون : « روضات الجنات : 132 » و « رساله » ئى كه همان مؤلف روضات قبل از تأليف آن در احوال آباء و أجداد خود نوشته ، و « قصص العلماء : 94 » و « تذكرة القبور : 46 » و « رجال اصفهان : 72 » و « الكرام البررة : 215 » و « شمس التواريخ : 15 » و « نسبنامه الفت » ؛ و بعضى از آنها نقل از بعضى ديگر است : و از آنها همه با ملاحظه بعضى از مواضع ديگر چنين برآيد كه :
وى از اجلهء علماء محققين و افاضل فقها و اصوليين بوده ، و در راه عرفان و سلوك نيز وارد ، و مسموع شد كه ارادت خدمت درويش كافى نجفآبادى كه سيدى منزوى در
هامش
( 1 ) صواب همان محمد رحيم است چنان كه گذشت ، و در چندين كتاب و رساله و غيره كه به خط شخص صاحب عنوان يا فرزندان آن مرحوم در كتابخانه روضاتى موجود است همه جا به همين صورت محمد رحيم ضبط شده است . م .