تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 977

مساهمون:

ص٩٧٧
و در تهران با ابهت و عظمتى شايان در علوم حكمت الهى تدريس مىفرموده ، و حكمت اشراق را در آن شهر از وى رواجى كامل حاصل شده . و هم در عرفان و تصوف وارد بلكه ارشاد و دستگيرى هم مىنموده ، و در فقه و اصول مجتهدى زبردست بوده . شرح احوالش در « المآثر و الآثار : 157 » و « جريده اختر ، شماره صادره در 9 صفر 1308 » و « طرائق الحقائق 3 : 235 » و « شمس التواريخ : 32 » و « نقباء البشر 4 : 1473 ش 1990 » به نظر رسيده ؛ و از آنها با ملاحظه بعضى از مواضع ديگر چنين برآيد كه وى در ماه ذى القعدة الحرام اين سال - مطابق ( اسد - سنبله ) ماه برجى - متولد شده ، و چندين كتاب تأليف نموده ، از آن جمله : كتاب « بدائع الحكم » تخمينا شش هزار بيت ، در جواب هفت مسئله مشكله از علم معقول كه آنها را بديع الملك ميرزاى عماد الدوله ثانى ابن ( عماد الدوله امام قلى ميرزاى 1292 ) از وى سؤال كرده . و او شعر هم مىگفته . و در شب شنبه هفدهم ماه ذى القعدة الحرام سنه هزار و سيصد و هفت ؛ چنان كه در « طرائق » دارد - مطابق 14 سرطان ماه برجى - وفات كرده ، و در « الذريعة » در حدود 1310 فرموده كه البتّه صدق بر 1307 مىكند . و به‌هرحال وى در جوار شاه عبد العظيم ( ع ) دفن شد . و فرزندش ميرزا حسن شرف الملك از أعضاد دولت و موظفين كبار بوده ، و در « ماهنامه وحيد ، سال 5 شماره 2 : 115 » صاحب ترجمه را بعنوان « آقا على مدرس ، جد مادرى استاد نصر اللّه فلسفى » وصف نموده . و برادر صاحب عنوان : مرحوم ملا حسين ( ره ) در علم نجوم فريد عصر خود بوده ، چنان كه در « المآثر : 222 س 1 » در عنوانى مخصوص فرموده .

* ( 464 - وفات خوش‌دل شاعر كوپاموى ) *

وى به‌طورىكه در « الذريعة 9 : 1054 ش 6854 » فرموده ، نامش احمد مجتبى و متخلص به خوش‌دل و ملقب بمصطفى عليخان و از صوفيه در هند بوده ، كه در سنه 1173