تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 554

مساهمون:

ص٥٥٤
مىخواندند ، از روى حقيقت و انصاف از اجله دانشمندان ايران بلكه از أعاظم رجال دوران بشمار مىآمده ، فن مخصوصش رياضى قديم بوده ، و در آن فن با عظمت ؛ رياضتى عظيم برده به حدى كه از كاشفين و مخترعين علوم و فنون به حساب آيد ، و ملاحظهء اكتشافاتش در مسائل جبرى به صاحبان اين علم خدمت‌هاى بىحساب نمايد ، به زور دانش موفور و قدرت هوش وافر با همان مقدمه علوم رياضى كه در هشتاد سال پيش ، از علماى ايرانى و اسلامى براى ما مانده بود بسيارى از مطالب جديد را از قبيل دستورهاى جبرى و علم لگاريتم كشف و اختراع فرمود و جاى آن داشت كه تحريرات و تحقيقات آن مرد كار مورد دقت اهل‌فن گردد ، جز اينكه مقارن اين احوال دريچه‌ئى از طرف مغرب باز شد و بر خلاف ترقب ، اشعه طالع علم و دانش را داخل نمود . حاصل كشفيات استاد معظم را با يك دنيا معلومات تازه براى طالبان تحصيل به ارمغان آورده ، و برحسب ظاهر مبتدى و منتهى هر دو را از مطالعه كتب و رسائل قديمهء ما مستغنى كرد ، ولى صاحبان نظر در دانشهاى قديم و جديد دانند كه هنوز تحقيقات مرحوم ملا على محمد قابل توجه و نظر است و براى انتقال بعضى كلمات مفيد و با أثر ، انتهى . و او كتابى دارد بنام « تكملة العيون » كه ظاهرا در تتميم كتاب « عيون الحساب » مرحوم ملا محمد باقر يزدى است ، و شنيدى كه وى اصلا از اهل اصفهان بوده ، و به‌طورىكه در مقدمه تقويم نوشته مرحوم شاهزاده اعتضاد السلطنه وزير علوم كه قدر دانش دانشمند را دانسته وى را از اصفهان بطهران آورده و مورد توجه و التفات كامل خود گردانيد ، تا در سه‌شنبه هفدهم ماه صفر المظفر سنه هزار و دويست و نود و سه مطابق 25 حوت ماه برجى در آن شهر وفات كرد و هم آنجا دفن شد ، و دو نفر فرزندانش ميرزا عبد الوهاب منجم‌باشى در ( 1250 ) و حاجى نجم الدوله در ( 1259 ) بيايند . و هم او را دخترى بوده كه وى زوجه شيخ عبد الجليل اصفهانى و مادر دكتر ميرزا عليخان ناصر الحكماء ملقب به اعلم الممالك مىباشد .

* ( 221 - تولد فلايشر ، خاورشناس آلمانى ) *

وى از معاريف خاورشناسان اروپا است كه بنا بمسطورات « گاه‌نامه ، سال 1310 ص 143 » يكى از اساتيد بزرگ در درسدن و ليپزيك و برلن محسوب مىشود ، همان‌طورىكه