و ملحق به كتاب فرائد كه در سنه 1315 چاپ شده نموده ، و اين فقير نيز در كتاب « امالى ، ص 34 تا 45 » از بعضى از مواضع مرقومه و غيره شرحى در احوال او نوشتهام ، مانند اينكه كتب مرقوم نيز بعضى نقل از بعضى ديگر است ، و ظاهرا تا آنجا كه فعلا اطلاع حاصل است « روضات الجنات » نخستين كتابى باشد كه شرح احوال او در آن نوشته و منتشر و مطبوع شده و در دسترس همگان قرار گرفته ، و چنين مىنمايد كه نخست مؤلف اين كتاب شرح احوال مرحوم شيخ صاحب عنوان را در آخر ترجمهء سيد مرتضى رازى و در حيات او نوشته كه ما صفحه آن را ( 665 ) ذكر كرديم و بعد از آنكه چند سال از وفات او گذشته بوده ، در احوال حاج ملا احمد نراقى استاد او در ( ص 29 ) چند سطرى در احوال او آورده و وفاتش را در ج 2 سنه 1281 ذكر كرده و آن را ملحق بمتن نموده ، و در ( ص 665 ) كه اشاره بگذشتن احوال او در احوال حاج ملا احمد نموده نيز بعد از تأليف ملحق بمتن شده .
و از همه اين مواضع بهتر و جامعتر كتاب « زندگانى و شخصيت شيخ انصارى » است كه آن را در اين اواخر جناب شيخ مرتضى انصارى كه سمى آن جناب و از احفاد برادرش شيخ منصور است و در سال ( 1344 ) بيايد تأليف و طبع و منتشر نموده و مىتوان گفت تقريبا مغنى از همه آنها است ، و ما اينك شرح احوال آن بزرگوار را از اين كتاب اخير بطور اختصار نقل نموده و در هرجا از جاى ديگر نقل كنيم يا از آنجا هم محتاج بمأخذ باشد اشاره بدان مىنمائيم و چنين گوئيم كه :
مرحوم شيخ صاحب عنوان ( اعلى اللّه مقامه ) فرزند مرحوم شيخ محمد امين 63 بن شيخ مرتضى 62 بن شيخ شمس الدّين 61 بن شيخ محمد شريف 60 بن شيخ احمد 59 بن شيخ جمال الدّين 58 بن شيخ حسن 57 بن شيخ يوسف 56 بن شيخ عبيد اللّه 55 بن شيخ قطب الدّين محمد 54 بن زيد 53 بن ابى طالب معروف بجابر صغير 52 بن عبد الرزاق 51 ابن سيد جميل 50 بن جليل 49 بن نذير 48 بن حضرت جابر 47 بن عبد اللّه 46 انصارى ( رضوان اللّه عليه ) است .
سلسلهء نسب آن جناب را بدينطور تا حضرت جابر 47 انصارى ، مرحوم حاجى امين الواعظين طهرانى ( عليهالرحمه ) كه خود از اين خانواده و در ( 1270 ) بيايد در جلد اول كتاب « حدائق الادب در نوادر عرب » ذكر كرده ، و فرمايد من اين را از مشيخهاى كه در نزد بعضى از بنى اعمام در دزفول موجود است نوشتم ، و ما خود در ماه ع 1 سنه 1352
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 489
مساهمون: ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
ص٤٨٩