تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 459

مساهمون:

ص٤٥٩
مباركه رضويه 4 : 281 » نوشته . بيست و سيم « شرح كتاب الابحاث المفيده » در تحصيل عقيده ، تأليف مرحوم علامه حلى ( اعلى اللّه مقامه ) . بيست و چهارم « شرح احوال » و گزارش اوضاع خودش كه در ( ص 450 ) نوشتيم كه عين عبارت آن را آقاى اسرارى در رسالهء شرح زندگانى او ذكر كرده . [ در رسالهء شرح زندگانى حاج ملا هادى تأليف آقاى اسرارى شرحى در ضمن تأليفات آن جناب نوشته بدين عبارت : « و نيز كتابى ديگر كه بطبع رسيده كتاب شرح اسرار است و آن را به خواهش مرحوم حسام السلطنه تأليف فرموده و مثنوى مولوى رومى را شرحى به فارسى در كمال اختصار نموده ، الخ » . و ما ندانستيم كه مقصود اين است كه شرحى در اسرار نوشته و عناوين آن را اشعار مثنوى مولوى قرار داده و عبارت ( و مثنوى مولوى الخ ) توضيح كلام ما قبل است ، يا اينكه شرح اسرار كتابى جدا و شرح يا حاشيه مثنوى هم جدا ، و اگر اين‌طور باشد مقصود كدام اسرار است كه او شرح كرده و به جهت همين واضح نبودن تعدد و اتحاد ، ما اين شرح اسرار را عدد برايش نياورديم ] . بيست و پنجم « شرح دعاء جوشن كبير » مروى در « بحار الانوار ، ج 19 » از حضرت رسول ( ص ) كه معروف بشرح اسماء است ، و آقاى اسرارى در رساله ( ص 41 ) درباره آن فرمايد : مىتوان گفت كه بهترين مؤلفات حضرت أسرار همانا همين كتاب است و علت و سبب آن واضح است زيراكه اولا شرح دعاء ؛ ميدان و مورد تحقيقات و رموز كلمات فلاسفه و عرفاء است ، و ثانيا وى آن را در سال 1267 بسن 55 سالگى تأليف فرموده و در اين سن هواها و لوازم جوانى از بين رفته و قشون پيرى نيز هنوز حمله نياورده و مقتضى براى ظهور كمالات موجود و مانع مفقود است ، و از اين كتاب شريف‌تر و پرحقيقت‌تر و مفيدتر و مهيج‌تر نوشته نشده و تمام جهات حسن در اين كتاب موجود است ، انتهى مختصرا . بيست و ششم « شرح دعاء صباح » حضرت امير المؤمنين عليه السلام كه نيز در « بحار : ج 19 » وارد شده ، انجام تأليفش 17 ماه رمضان سنه 1267 . بيست و هفتم « شرح غرر الفرائد » كه معروف به « شرح منظومه حكمت » است ، انجام تأليف آن روز جمعه 23 ماه رمضان المبارك سنه 1261 . بيست و هشتم « شرح اللآلى المنتظمه » ، و متون اين دو شرح از خود او است