و اين ملا محمد كاظم در ما بين سال ( 1232 تا 1238 ) وفات كرده ، و در نزد دو شيخ مذكور خود ؛ صاحب عنوان و آقا سيد على دفن شده ( ش و ر ) . سى و دويم : ملا محمد حسين ابن عبد الوهاب سرايانى تونى خراسانى ( ش ) ، كه در « الذريعة 2 : 177 » فرموده كه : وى شاگرد او بوده ، و نسخهاى از « رسالهء اصول ايمان و اسلام » آن مرحوم را از روى خط ميرزاى قمى به خط خود استنساخ نموده ، و در بامداد روز شنبه 22 ع 1 سنه 1183 از كتابت آن فارغ شده انتهى .
سى و سيم : ملا محمد رضاء تبريزى كه در 1208 بيايد ( ش ) . سى و چهارم : شيخ محمد على بن شيخ حسن بلاغى كه در 1352 بيايد ( ش ) . سى و پنجم : ملا محمد مهدى بن أبو ذر نراقى كه در 1209 بيايد ( ش و ر ) . سى و ششم : ميرزا محمد مهدى بن أبو القاسم شهرستانى كه در 1215 بيايد ( ش و ر ) . سى و هفتم : سيد محمد مهدى بن سيد مرتضى بحر العلوم كه در 1212 بيايد ( ش و ر ) . سى و هشتم : ميرزا محمد مهدى بن هداية اللّه شهيد كه در 1218 بيايد ( ش و ر ) . سى و نهم : ملا محمد يحيى كه در « الذريعة 3 : 427 » فرمايد : وى شاگرد او بوده و « رسالهئى در شك و سهو » از « التحفة الحسينية » فارسى او استخراج نموده انتهى ( ش ) . چهلم : حاجى ميرزا يوسف آقاى مجتهد تبريزى كه در 1242 بيايد ( ش و ر ) .
اينها كسانى هستند كه تا حين تحرير ، اين فقير مطلع شدهام كه در نزد او درس خوانده يا از وى روايت مىكنند ، و در « روضات الجنات : 182 » از اينكه مرحوم حاجى شيخ محمد حسن صاحب « جواهر » در تضاعيف آن كتاب ؛ تعبير از صاحب عنوان به :
استادنا الاكبر نموده ؛ استظهار فرموده كه : وى در مبادى امر خود در نزد صاحب عنوان نيز درس خوانده ، ليكن مرحوم عالم ماهر محقق ربانى حاجى ميرزا أبو الفضل طهرانى ( أعلى اللّه مقامه ) در مقالهاى كه در احوال حاجى شيخ محمد حسن مرقوم نوشته و آن را در ظهر جلد اول « جواهر » چاپ كردهاند ، فرمايد : آن اشتباه است ، و اين تعبير را علما غالبا براى احترام آقاى بهبهانى مىنمايند انتهى .
و اين سخن درست است ، و ازاينرو ما نيز صاحب « جواهر » را در جزو شاگردان صاحب عنوان نياورديم ، و در سال 1266 در احوال او مىنويسيم كه وى در حين وفات صاحب
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 233
مساهمون: ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
ص٢٣٣