[ ت ] 1 - « تاج العروس » از جواهر قاموس ، در شرح كتاب « القاموس المحيط » تأليف شيخ مجد الدّين فيروزآبادى ؛ كه در ده جلد بدينترتيب چاپ شده :
جلد أول : از آغاز كتاب تا حرف ( ث ) . جلد دويم : از ( ج تا ذ ) انجام تاليف آن 29 ع 1 سنه 1182 . جلد سيم : در حرف ( ر ) انجام تأليف آن سحر شب 2 شنبه 25 ماه رمضان سنه 1183 . جلد چهارم : از ( ز تا ص ) انجام تأليف آن چاشت آدينه 16 ج 1 سنه 1184 .
جلد پنجم : از ( ض تا ع ) . جلد ششم : از ( غ ) تا فصل ( ظ از ق ) . جلد هفتم : از فصل ( ع از ق ) تا فصل ( ظ از ل ) . جلد هشتم : از فصل ( ع از ل ) تا فصل ( ع از م ) . جلد نهم :
از فصل ( غ از م ) تا آخر حرف ( ه ) انجام تاليف آن چاشت 4 شنبه 6 جمادى . . . سنه 1187 . جلد دهم : در حرف ( و ) و ( ى ) انجام تأليف آن ميان دو نماز روز 5 شنبه 2 رجب سنه 1188 ؛ و كلية مدت 14 سال و 2 ماه تأليف اين كتاب طول كشيده ، و آن از جلائل آثار و نفايس تآليف بشمار مىآيد كه مؤلف فاضل آن به ترتيبى خوش و روشى دلكش آن را مرتب نموده و در هر لغت ؛ اختلاف كلمات لغويين و مآخذ و شواهد معنى آن را از أشعار عربى غالبا آورده ، و گذشته از مطالب نفيسهء لغويه ؛ در ساير علومى كه مربوط بهر لغت بوده و در متن اشاره بدان كرده يا نكرده ؛ از قرائت و احوال رجال و أمكنه و طب و غيره تحقيقات وافيه و اطلاعات كافيه با بيانى مختصر و مفيد در آن آورده ، و چنان متن و شرح را باهم مزج كرده كه اگر امتيازى بوسيله علامات مقرره نبود ؛ هيچ نمىشد آنها را از هم تميز داد .
و اين فاضل فرزانه روزى كه از تأليف اين كتاب جليل فارغ شد ، در قاهره مجلس ضيافتى تهيه كرده و جماعتى از بزرگان را دعوت نموده و آن را به آنها ارائه داد ، و آنها همه آن را بنيكى توصيف نموده و تقريظاتى بر آن نوشتند ، و چيزى نگذشت كه در اقطار مصر و شام و حجاز و غيره نسخ آن منتشر و حتى سلاطين آفاق از مؤلف بزرگوار نسخهء آن را خواستند ، تا بالاخره بطورىكه در « معجم المطبوعات : 1727 » نوشته ؛ اولينبار تا حرف ( عين ) آن بسال 1286 و 1287 در پنج جلد در مصر بطبع رسيد ، و بار ديگر در سنه 1307 تمام دورهء آن در ده جلد به شرحى كه نوشتيم در قاهره مصر بنيكوتر وجهى چاپ شده و در دسترس عموم درآمد ، و احوال مؤلف هم در آخر جلد دهم آن تحرير يافت
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 185
مساهمون: ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
ص١٨٥