اين سال بنص « مجمع » ، مطابق ( . . . ) جدى ماه برجى در قصبهء نوا از توابع مازندران از بطن مخدره زيباچهرخانم گرجيه تفليسيه متولد شده ، و همانا يكشنبه بودن هفتم ربيع الآخر اين سال ؛ مفهوم از « تاريخ زنديه » تأليف ميرزا عليرضا شيرازى مىباشد در صفحه 63 از نسخه خطى « كتابخانه شهردارى » اصفهان ؛ كه در 6 ج 2 - 1240 كتابت آن تمام شده . و اينكه مادر او زيباچهر خانم گرجيه بوده نص جلد قاجاريه « ناسخ :
254 » است .
مرحوم محمد على ميرزا نخستين فرزند فتحعلى شاه و در شعر تخلص دولت داشته ، و در ألسنه و أفواه بلقب دولتشاه معروف بوده ، و در كوچكى آثار بزرگى از ناصيهاش ظاهر و بحاضر جوابى دلها را به خود جذب مىنموده ؛ چنانكه وقتى پدرش بوى ملاطفت فرموده و بدست خود كلاهى درويشى بر سر او نهاد و گفت : اين كلاه بر سر تو خيلى خوب مىآيد ، او در جواب گفت : بعد درويشى اگر هيچ نباشد شاهى است !
گذران عمر او اجمالا چنين است كه : وى در محرم سنه 1212 كه عم پدرش آقا محمد خان بقتل رسيده بود و پدرش از شيراز بطهران مىرفت ، بايالت مملكت فارس منصوب ، و بعد از سه ماه معزول شد ، و در سنه 1213 بحكومت قزوين شتافت ، و در 1215 در آنجا دختر أحمد خان مراغهاى را به ازدواج خود درآورد ، و در 1217 در مقدمهء لشكر پدر بمحاصره مشهد مقدس روان شد ، و در 1221 بحكومت حدود بصره تا خرمآباد و كرمانشاه تا خاك بغداد مقرر گرديد ، و در 1224 كه پدرش با روسيان جنگ داشت ، اين شاهزاده در محل حمانلو سه منزلى ايروان با قشون روس جنگى كرده و بر ايشان غالب آمد ، و بعضى اسراء از آنها گرفته به اردوى پدر فرستاد و خود بجانب تفليس رانده لشكر او آن صفحات را نهب كردند .
بالاخره ، بسبب حسن گفتار و نيكى رفتار و همت مردانه و اخلاق كريمانه و فتوت و مروت در اندك روزگارى صيت حشمت و شوكتش از ايران بتوران و روس و روم انتشار يافت ، و آثار شجاعت و كاردانيهاى او در عراق عرب شهره گرديد ، و بااينهمه ؛ او در حسن شمايل و علو فضائل نيز بىنظير بوده و بذل و بخششى بسزا داشته ، و هماره دور و نزديك و تازى و پارسى از خوان احسانش بهرهها مىبردند ، و همهساله صرههاى سربسته
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 136
مساهمون: ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
ص١٣٦