كه آن را معرب نموده و جرجان به دو جيم گويند ، ولايتى است مشهور در ايران كه قاعده و حكومتنشين آن ولايت را استرآباد خوانند ، و گاهى به عكس ؛ يعنى نام آن ناحيت يا ولايت را جرجان و نام شهر حكومتنشين را استرآباد خوانند ، و چنانكه نص « طرائق » است شهرى كه در قديم آن را جرجان مىگفتهاند در اين ازمنه خراب و غير از گنبد قابوس وشمگير علامتى از آن نيست . و شهر أعظم و أشهر اين ولايت امروز همان استرآباد است .
مرحوم حاج ملا محمد جعفر صاحب اين عنوان ( عليهالرحمه ) فرزند ملا سيف الدّين و خود از علماء و فقهاء و فضلاء عصر خويش بوده ، و در علوم عديده و فنون متفرقه از فقه و اصول و كلام و رجال و حديث و تفسير و رياضيات و هيئت و علوم نجوم و أفلاك و أدب و أخلاق و وعظ و خطابت و ادعيه و زيارات در هريك جدا جدا تبحرى تام و تبرزى بغايت داشته ، و شعر هم مىگفته و تخلص والى مىنموده . شرح احوالش در « روضات الجنات : 154 » و « قصص العلماء : 81 » و مجلدات متفرقهء « الذريعة » و « الكرام البررة : 253 » كه اين آخرى مفصلتر و مغنى از همه است به نظر رسيده ، و آنچه از همهء اينها و بعضى از مواضع ديگر برمىآيد اينكه وى در اين سال بنص « الكرام البررة » در قريهء نوكنده از قراى بلوك انزان استرآباد متولد شده و پس از رشد و بلوغ ، پدرش كه از أتقياء و أخيار بود وى را بطلب علم واداشت ، و او چندى در همان بلاد خود تحصيل نمود و پس از آن بدينمنظور ببارفروش رفت ، و هر كتابى را كه درس مىخواند به خط خود مىنوشت از آن جمله كتاب « مطول » كه در سنهء 1217 از كتابت آن فارغ شده ، و در همين اوقات كتابى هم تأليف مىكرد .
آنگاه بعتبات عاليات رفت و بدرس آقا سيد على كربلائى كه در 1231 بيايد حضور بهم رسانيد ، و چندى در نزد وى درس خوانده و كتاب « ملاذ الاوتاد » را كه در تأليفات او بيايد در تقريرات درس آن استاد راد تأليف كرد و آن را بر وى عرضه داشت و مورد تحسين او واقع شد ، و بعد از آن كتاب « شوارع » را در شرح « قواعد » تأليف نموده و به نظر استاد مرقوم رسانيد و او برايش اجازهاى در ظهر آن نوشت .
بالاخره دو سال قبل از وفات آقا سيد على ببلاد خود بازگشت و در آنوقت رياست
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 84
مساهمون: ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
ص٨٤