تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 80

مساهمون:

ص٨٠
فرائض يوميه و چه غير آنها از عيدين و غيره ، و پس از آن حضرت ؛ خلفاء آن جناب به همين نحو رفتار مىكردند ، تا دولت بنى أميه و بنى عباس و هكذا فاطميه و زيديه هريك تا برسد بسلاطين عثمانى ، همه بر اين روش استمرار داشتند كه ائمهء جماعات و خطباء و مؤذنين را آنها تعيين مىنمودند ، و مناصب هريك را از ديگرى تفكيك مىكردند ، و وظائف و مستمريات و رواتب براى آنها از دولت مقرر مىداشتند ، و هلم جرا ، تا زمان دولت صفويه . چون آن دولت ظهور كرد ، و رياست مطلقهء علماء شيعه بر محقق كركى شيخ نور - الدّين على بن عبد العالى كه در 1229 بيايد مستقر شد ، و فتواى وى بر وجوب عينى نماز جمعه در زمان غيبت به شرط وجود فقيه جامع‌الشرائط كه نايب امام است بود ، ( زيراكه وى مىگفت ، شرط وجوب نماز جمعه همانا وجود نايب امام عليه السلام است ، چه نايب خاص مانند زمان غيبت صغرى ، و چه نايب عام واجد شرايط مانند زمان غيبت كبرى ) . و خود نيز هماره در نجف در مسجد خودش بر جبل نور ، آن را به پا داشته و بجا مىآورد و همانا جبل نور در آن زمين مبارك منسوب به همان جناب است كه لقب نور الدّين داشته ، و اينك آن مسجد مشهور به مسجد طريحى مىباشد ) . پادشاه وقت در آن زمان كه شاه‌طهماسب صفوى بود باطاعت امر وى براى هر شهرى امام‌جمعه‌ئى تعيين مىكرد كه اين رأى و فتواى محقق بمورد عمل گذاشته شود ، و اين قاعده نصب امام جمعه هماره در سلاطين آن خانواده برقرار بود ، انتهى . و بالاخره ما مىبينيم كه در أواسط آن دولت كه مائه يازدهم بود ، با صدور فتاواى بسيارى از علماء آن عصر بر عدم وجوب عينى نماز جمعه ، بلكه بر حرمت آن در زمان غيبت ، باز نظر بوجوب عينى به فتواى بعضى ديگر ، اين قاعده برقرار بوده كه پادشاه وقت يك نفر را براى امامت جمعه در هر شهرى و حتى در قصبات بزرگ جدا جدا تعيين مىنموده ، تا اينجا كه مىبينيم نصر اللّه ميرزا براى مشهد امام جمعه تعيين كرده ، و اين قاعده جارى بوده تا به زمان قاجاريه رسيده ، كه فتحعلى شاه مسجدى براى اين امر در طهران و ديگرى در سمنان ، چنان‌كه در « نقباء » مذكور فرموده بناء نموده ، و براى هريك امامى معين كرده ، و همچنين در « المآثر و الآثار » بسيارى از امام جمعه‌هاى زمان ناصر الدّين شاه
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 80 | ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )