و از آنها همه چنين برآيد كه وى در اصفهان متولد شده ، و هم آنجا در نزد ميرزا محمد تقى الماسى كه در 1214 و آخوند ملا اسماعيل خاجوئى كه در 1282 بيايند درس خوانده و خدمت سيد قطب الدّين نيريزى كه در 1199 در احوال آقا هاشم ذهبى بيايد ، بموجب مسطورات « طرائق الحقائق 3 : 98 » ارادت بهمرسانيده و سالها در آن شهر بتدريس كتب حكمت الهى مشغول و اهل سير و سلوك را هدايت و ارشاد مىنمود ، و خود برياضت و عبادت و تهذيب اخلاق بسر مىآورد ، بلكه در « تذكرة العارفين : 104 » فرموده كه وى در مدرسهء حكيم درس تفسير هم مىگفته ، و در « ووضات » نوشته كه وى مدت شش ماه در يكى از سنوات قحطى اصفهان هماره بأكل زردك بسر برده كه گاهى آن را پخته و گاهى خام تناول مىفرمود ، و هيچ اظهار انزجار نمىكرد و همى با شعف و نشاط بدان نحو گذران مىنمود و با اينكه سلاطين آن عصر اظهار ارادت به او مىكردند ، وى اعتنائى بدانها نداشته ، و از غايت تواضع از سوار شدن بر الاغ رعيتى با پالانهاى معمولى امتناعى نمىكرده ، و چون نماز جمعه را واجب عينى مىدانسته و بايد ميان دو نماز جمعه حد اقل يك فرسخ شرعى فاصله باشد ، و در آن سنوات طبقهء امام جمعههاى اصفهان همى نماز جمعه در آن شهر مىخواندند ، لذا وى همهء جمعهها را بقريه رنان بلوك ماربين اصفهان رفته و آنجا نماز جمعه بجا مىآورد ، و معروف است كه وى علم كيميا داشته ، و چنان در آن صفت ماهر بوده كه طلائى را كه وى مىساخته اگر به اندازه سه برابر آن طلاى مغشوش و معيوب داخلش مىكردند همه را به عمل آورده خوب مىنمود انتهى .
مانند اينكه در مسئله ارشاد و هدايت و سير و سلوك نيز نفسش تأثير كيميا را داشته ، و جمعى كثير از مريدين و مستعدين را بدرجات عاليه علم و عمل ارتقاء داد و بسيارى هم از فيض مجلس درس او در حكمت الهى از حكماء ابرار و نقاوهء روزگار گرديدند ، و خود تصنيفاتى در معارف حقه الهيه پرداخته ، و بر بسيارى از كتب محققين از علماء يا حكماء تعليقاتى نوشته ، و اينك اسامى چند نفرى از شاگردان او اينجا آورده مىشود :
اول : آقا ميرزا ابو القاسم مدرس خاتونآبادى كه در 1202 بيايد . دويم :
سيد اسماعيل 22 بن سيد مرتضى 21 بن سيد نور الدّين على 20 جزايرى ، كه اين سيد نور الدّين در ( ص 2 ) گذشت . سيم : ملا عبد الكريم اشراق قاينى . چهارم : آخوند
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 67
مساهمون: ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
ص٦٧