نظر بگشاى در تفصيل و اجمال * نگر در ساعت و روز و مه و سال
تمثيل
اگر خواهى كه اين معنى بدانى * ترا هم هست مرگ و زندگانى
ز هرچ آن در جهان از شيب و بالاست * مثالش در تن و جان تو پيداست
جهان چون تست يك شخص معيّن * تو او را گشته چون جان او ترا تن
سه گونه نوع انسان را ممات است * يكى هر لحظه و آن بر حسب ذات است
دو ديگر زان ممات اختيارى است * سيم مردن مراو را اضطرارى است
چو مرگ و زندگى باشد مقابل * سه نوع آمد حياتش در سه منزل
جهان را نيست مرگ اختيارى * كه آن را از همه عالم تو دارى
ولى هر لحظه مىگردد مبدّل * در آخر هم شود مانند اوّل
هر آنچ آن گردد اندر حشر پيدا * ز تو در نزع مىگردد هويدا
تن تو چون زمين سر آسمان است * حواست انجم و خورشيد جان است