شرح ( قصيده ) فرغانى چهارمى عزرائيل آمده .
863 / 4 اما چهارى كه روز قيامت اضافه مىشوند : به اسرافيل آدم عليه السلام - براى صور - اضافه مىشود و به ميكائيل ابراهيم عليه السلام - براى ارزاق - و به جبرائيل محمد صلى الله عليه و آله - براى ارواح - و به رضوان مالك - براى وعد و وعيد - اضافه مىشود ، شيخ اكبر رضى الله عنه از ابن مسرهء جبلى اين چنين نقل كرده و بارها بيان آن شد .
864 / 4 پس با اين اصول - و با انديشيدن - نسبت هر صورت كلى را به روح آن و نيز اسم ربانى را كه اين مظهر آن است و آن سرّ آن است خواهى دانست ، و اينكه نسبت حقيقت الحقايق به انسان كامل ؛ نسبت حقيقت هر موجود - يعنى كيفيت تعينش در علم الهى - به صورتش مىباشد ، و در بيان خورشيد و ماه - غير ديگر ستارگان - سخن مختصر گفته شد ، اين به واسطهء كلى بودن سرّ آن دو و عظمت احكام مظهريّت آن دو مىباشد .
فصل سوّم در فصول باب و آن تتمهاى شريف است براى بيان بقيهء انواع مظاهر
كه داراى مقدمات و مقصودى است : 865 / 4 از جمله مقدمات اينكه گفتيم : استناد عالم به حق تعالى از حيث مرتبه به نام الوهت ناميده مىشود ، و آن ( مرتبه ) داراى حقايقى كلى است كه جامع آنها مىباشد و در اصطلاح اهل ظاهر به نام حيات و علم و اراده و قدرت ناميده مىشود ، و نزد ما از آن تعبير به اسماء ذاتى الهى مىشود ، پس الوهت مرتبهء ذات مقدس است كه نسبتش به آن ( ذات ) نسبت سلطنت است به سلطان و غير اينها ، پس امتياز بين مرتبه و صاحب مرتبه ظاهر است ؛ ولى معقول مىباشد ، زيرا مرتبه را در خارج صورتى زايد بر صورت صاحبش نيست ، ولى اثر آن در كسى كه بدان ظاهر شده شهادت مىدهد ، البته مادام كه آن ( مرتبه ) به سبب آن ( صاحبش ) حكمران است و او به سبب مرتبه حكمران ، و چون حكم آن ( مرتبه ) پايان پذيرفت صاحبش مانند كسى كه مرتبه نداشته باقى مىماند .
866 / 4 و از جمله مقدمات اينكه خداوند سبحان از آن جهت كه به نام رحمان ناميده