تخطي إلى المحتوى الرئيسي

احوال و آثار واشعار مير سيد على همدانى ( با شش رساله ) ( فارسى ) — صفحة 335

مساهمون:

ص٣٣٥

فصل دوم سخنى دربارهء رسالهء « فتوتيهء » مير سيد على همداني

اين رساله به راستى « بقامت كهتر است وبقيمت مهتر » زيرا در عين رعايت اختصار مشتمل برزبده وبرگزيدهء مطالبى است كه در غالب كتاب‌هاى مربوط به مسلك فتوت توان يافت . مؤلف در آغاز رساله ميفرمايد : « كلمه‌اى چند بر مقتضاى اين معنى آنچه زبان وقت املا كند ، بر قلم خواهد آمد تا تنبيهي بود طالبان اين معنى را انشاء اللّه العزيز » كه درين عبارت به روش نگارش رساله هم اشاره‌اى رفته است . مؤلف نخست اصطلاح « اخى » را توضيح مىدهد وسپس معنى ومقصود ومنفعت اخلاقى واجتماعي مسلك فتوت را بيان ميكند وآن‌گاه آداب ورسوم مهم اين آئين واهميت سلسلهء خرقهء فتوت را يادآورى مىنمايد وبه نقل ده قول از بزرگان فتوت وتصوف وقولي جامع از شاه مردان حضرت على دربارهء حقيقت وأصل فتوت مىپردازد . على همداني أقوال مختلف را شرح داده ودربارهء گروه‌هاى مختلف مردم وروح عبادات اسلامى مطالبى مىنويسد ، ودر ضمن آن با ايجاز واعجاز بيان أوصاف فتيان را بصورتى بسيار زيبا ومؤثر ارائه مىنمايد . در يك‌جا مىگويد : « اى عزيز « اخى » بايد كه به مكارم اخلاق موصوف بود ، بخصائل پسنديده آراسته باشد ، با پيران بحرمت باشد ، با جوانان به نصيحت ، با طفلان به شفقت ، با ضعيفان به رحمت ، با درويشان ببذل وسخاوت ، با علماء به توقير