حج ، مهم‌ترين برنامهء عبادى - سياسى در اسلام است و بنيانگذار آن ، حضرت ابراهيم عليه السلام بوده است . در فصل دوم از بخش اول اين كتاب ، در بحث وضع آشفتهء دينى و نيز در بحث قدرت و نفوذ قريش ، توضيح داديم كه تا زمان ظهور اسلام ، قريش و عموم مشركان ، حج و عمره انجام مىدادند ، اما در واقع حج درستى نبود ، آنان حج ابراهيمى را مسخ كرده و به صورت ناقص و آميخته با خرافات انجام مىدادند . در اين‌جا اضافه مىكنيم كه قريش خود را « سُكّان حرم‌اللَّه » ( حرم‌نشين ) « 1 » مىدانستند و چون سرزمين « عرفات » خارج از حرم است ، قريش در موسم حج ، بر خلاف عموم مشركان ، به عرفات نمىرفتند ، بلكه در مُزْدلفه ( مشعر ) وقوف مىكردند « 2 » و از آنجا عازم منى مىشدند . از طرف ديگر مردم يثرب در كنار بت « مَناة » كه در سر راه مكه - يثرب و در كنار دريا قرار داشت ؛ « 3 » مُحرم مىشدند ، و كسانى كه در آنجا مُحرم مىشدند ، فاصلهء بين صفا و مروه