را شير داد « 1 » و تا پنجسالگى نگهدارى كرد و سپس به خانوادهاش تحويل داد . « 2 » گويا انگيزهء سپردن كودك به دايهء باديهنشين ، پرورش او در هواى پاك صحرا و دورى از خطر بيمارى « و با » در شهر مكه بوده است . « 3 » يادگيرى زبان فصيح و اصيل عربى در ميان قبايل باديهنشين نيز انگيزهء ديگرى است كه از سوى برخى از مورّخان معاصر عنوان شده است . « 4 » جملهاى از پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله با اشاره به اين موضوع نقل شده است كه شايد شاهد اين انگيزه باشد : من از همهء شما فصيحترم ، چه ، هم قرشى هستم و هم در ميان قبيلهء بنىسعدبنبكر شير خوردهام . « 5 » در برخى از منابع تاريخى دربارهء چگونگى انتخاب حليمه براى دايگى ، آمده است كه چون محمد صلى الله عليه و آله يتيم بود ، هيچ دايهاى حاضر نشد او را بپذيرد ؛ زيرا آنان مىخواستند در برابر دايگى ، از پدر كودك كمك مالى دريافت كنند و چون حليمه موفق به يافتن كودكى نشد ، ناگزير با وجود يتيمى محمد صلى الله عليه و آله ، او را پذيرفت . « 1 » ولى نپذيرفتن محمد صلى الله عليه و آله از طرف دايگان
تاريخ اسلام ( از جاهليت تا رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وسلم ) — صفحة 106
مساهمون: مهدى پيشوايى
ص١٠٦
هامش
( 1 ) . بلاذرى ، انسابالأشراف ، تحقيق : محمد حميدالله ( قاهره : دارالمعارف ) ، ج 1 ، ص 94 ؛ مَقْدِسى ، البدء و التاريخ ، ط پاريس ، 1903 م ، ج 4 ، ص 131 ؛ مجلسى ، بحارالانوار ، ج 15 ، ص 401 ؛ ابنسعد ، پيشين ، ج 1 ، ص 112 .
( 2 ) . تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 7 ؛ ابنشهرآشوب ، پيشين ، ج 1 ، ص 33 ؛ بلاذرى ، پيشين ، ص 94 ؛ مسعودى ، مروجالذهب ، ج 2 ، ص 275 .
( 3 ) . ابنابىالحديد ، شرح نهجالبلاغه ، تحقيق : محمد ابوالفضل ابراهيم ( قاهره : دار احياء الكتب العربية ، 1961 ) ، ج 13 ، ص 203 ؛ مجلسى ، پيشين ، ص 401 .
( 4 ) . جعفر سبحانى ، فروغ ابديت ( قم : مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى حوزهء علميهء قم ، چ 5 ، 1368 ) ، ج 1 ، ص 159 ؛ سيد جعفر مرتضىالعاملى ، الصحيح من سيرة النبى الأعظم ( قم : 1400 ه . ق ) ، ج 1 ، ص 81 .
( 5 ) . انا اعربكم ، انا قرشىّ و استرضعت فى بنىسعدبنبكر . ( ابنهشام ، السيرةالنبوية ، ج 1 ، ص 176 و ر . ك : ابنسعد ، پيشين ، ص 113 ؛ حلبى ، پيشين ، ص 146 ؛ ابوسعيد واعظ خرگوشى ، شرفالنبى ، ترجمهء نجمالدين محمود راوندى ( تهران : انتشارات بابك ، 1361 ) ، ص 196 .
گفته شده : در مدتى كه محمد صلى الله عليه و آله نزد حليمه در باديه به سر مىبرد ، قضيهء شقّ صدر پيش آمد . اما محققان و تحليلگران تاريخ اسلام ، بنا به دلايل متعدد ، اين موضوع را دور از واقعيت و از مجعولات مىدانند . ( ر . ك : سيد جعفر مرتضى العاملى ، الصحيح من سيرة النبى الأعظم ، ج 1 ، ص 82 ؛ سيد هاشم رسولى محلاتى ، درسهايى از تاريخ تحليلى اسلام ، ج 1 ، ص 189 و 204 ؛ شيخ محمد ابوريه ، اضواء على السنة المحمدية ، ( مطبعة صورالحديثة ، ط 2 ، ه . ق ) ، ج 1 ، ص 175 - 177 . )
( 1 ) . ابنهشام ، پيشين ، ج 1 ، ص 171 - 172 ؛ بلاذرى ، پيشين ، ص 93 ؛ ابنسعد ، پيشين ، ص 110 - 111 .