كعب بن لؤى بن غالب بن فهر بن مالك بن النظر بن كنانه
در انساب الاشراف و تاريخ يعقوبى آمده است ( و ما سخن انساب الاشراف را مىآوريم ) :
« كعب » ، در نزد عرب قدر و منزلتى بزرگ داشت و روز مرگش را به خاطر احترام به او مبدأ تاريخ قرار دادند تا آنگاه كه « عام الفيل » پيش آمد و آن را مبدأ گرفتند ، و بعد از آن مرگ « عبد المطلب » را تاريخ انتخاب نمودند .
كعب در ايام حج براى مردم خطبه مىخواند و مىگفت : « اى مردم ! بفهميد و بشنويد و بدانيد كه شب آرام و ساكت است و روز روشن ، و آسمان افراشته ، و زمين هموار ، و ستارگان نشانههايى هستند كه بيهوده آفريده نشدهاند كه از آن روىگردان شويد . گذشتگان چون آيندگانند ، و خانه در پيش رويتان است و يقين به غير از گمان شماست . به خويشاوندان خود برسيد و صلهء رحم كنيد ، و پيوندهاى ازدواجتان را نگاه داريد و عهد و پيمانهاى خود را پاس داريد ، و اموالتان را ( با تجارت و دادوستد ) بارور كنيد كه مايهء جوانمردى و بخشندگى شماست و آنجا كه انفاقش بر شما واجب مىشود ، از آن دريغ نورزيد ، و اين حرم ( خانهء خدا ) را بزرگ شماريد و به آن متمسك شويد زيرا كه جايگاه پيامبرى است و از آنجا خاتم پيامبران به آيينى كه موسى و عيسى آوردهاند مبعوث مىشود . » آنگاه چنين مىسرود :
پس از فترت ، آن نبىّ نگهبان با خبرهاى عالمانه و آگاهانه خواهد آمد و در عبارت يعقوبى چنين است :
به ناگاه آن نبىّ محمّد ( ص ) مىآيد خبرهاى صادقانه و آگاهانه مىدهد .
آنگاه كعب مىگفت : اى كاش كه دعوت و بعثتش را درك مىكردم . « 1 »
در كتاب سبل الهدى و الرشاد - با تخليص - چنين آمده است :
هامش
( 1 ) - انساب الاشراف بلاذرى ، چاپ مصر ، سال 1959 ( 1 / 16 و 41 ) ؛ و تاريخ يعقوبى ( 1 / 236 ) ، چاپ بيروت ، سال 1379 ه ؛ و سيرهء حلبيه ( 1 / 9 و 15 و 16 ) ؛ و سيرهء نبويه در حاشيهء حلبيه ( 1 / 9 ) .