ابليس را " عبادت " كرده است . « 1 »
" عبادت " براى موجودات با شعور ، اختيارى ، و براى ديگران با تسخير است . چنان كه خداى سبحان به انسانها فرموده :
يا أَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ وَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ . . .
اى مردم ! پروردگارتان را " عبادت " كنيد ، همان كه شما و پيشينيان شما را آفريد . . . « 2 »
و درباره ديگر موجودات فرموده :
وَ لِلَّهِ يَسْجُدُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ مِنْ دابَّةٍ وَ الْمَلائِكَةُ وَ هُمْ لا يَسْتَكْبِرُونَ
.
تمام آنچه در آسمانها و زمين است از جنبندگان و فرشتگان براى خدا سجده [ فروتنى ] مىكنند و تكبّر نمىورزند . « 3 »
ب - عبد
براى " عبد " چهار معنى است :
1 - " عبد " به معناى " برده " مانند آنچه خداى متعال در سوره نحل فرموده :
ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا عَبْداً مَمْلُوكاً لا يَقْدِرُ عَلى شَيْءٍ
.
خداوند مثالى زده : برده مملوكى را كه قادر بر هيچ چيز نيست . « 4 »
جمع اين عبد " عبيد " است ، چنان كه از قول رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آوردهاند كه فرموده :
من خرج الينا من العبيد فهو حرّ .
هر يك از " بردگان " كه به سوى ما [ اسلام ] بيايد آزاد است . « 5 »
هامش
( 1 ) - عيون اخبار الرضا عليه السّلام جلد 1 ص 303 حديث 63 ، وسائل الشيعة جلد 18 ص 92 حديث 13 .
( 2 ) - بقره / 21 .
( 3 ) - نحل / 49 .
( 4 ) - نحل / 75 .
( 5 ) - مسند احمد جلد 1 ص 248 .