عبد و عبادت :
" عبد " يعنى : اطاعت كرد ، " عبوديّت " يعنى : اطاعت با خضوع و فروتنى و " عبادت " يعنى : اطاعت با نهايت خضوع و فروتنى كه از " عبوديّت " رساتر است .
الف - عبوديت
در جمله
" إِيَّاكَ نَعْبُدُ "
در سوره " حمد " كه پس از ذكر
« رَبِّ الْعالَمِينَ »
آمده ، " عبوديّت " به معناى اطاعت است ، يعنى : تنها تو را اطاعت مىكنيم .
در حديث امام صادق عليه السّلام نيز كه فرموده : " من اطاع رجلا فى معصية فقد عبده " هر كس انسانى را در گناهى اطاعت كند او را عبادت كرده . « 1 » چنان كه مشهود است ، " عبادت و اطاعت " قرين هم و به يك معنى آمدهاند .
در سخن امام رضا عليه السّلام نيز ، گوش فرادادن به سخن ديگران كه نوعى اطاعت و پيروى از آنان است " عبادت " دانسته شده ، چنان كه فرموده :
من اصغى الى ناطق فقد عبده ، فإن كان النّاطق عن اللّه عزّ و جلّ فقد عبد اللّه ، و ان كان النّاطق عن ابليس فقد عبد ابليس .
هر كس به گويندهاى گوش بسپارد او را " عبادت " كرده است ، حال اگر گوينده از خداى عزّ و جلّ سخن گويد ، خدا را " عبادت " كرده و اگر از ابليس سخن گويد ،
هامش
( 1 ) - اصول كافى جلد 2 ص 398 .