وَسِعَ رَبُّنا كُلَّ شَيْءٍ عِلْماً
.
علم پروردگار ما همه چيز را دربرگرفته است . « 1 »
و سخن موسى عليه السّلام به سامرى را كه گفته است :
إِنَّما إِلهُكُمُ اللَّهُ الَّذِي لا إِلهَ إِلَّا هُوَ وَسِعَ كُلَّ شَيْءٍ عِلْماً
.
معبود شما تنها " اللّه " است ، همان كه جز او معبودى نيست ، علم او همه چيز را فراگرفته است . « 2 »
ششمين وصىّ از اوصياى رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم يعنى امام جعفر صادق عليه السّلام نيز ، در پاسخ كسى كه پرسيد : معناى " كرسى " در جمله :
" وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ "
چيست ؟ فرمود : علم خداست . « 3 »
" كرسى " در قرآن كريم به هر دو معناى : " تخت و علم " آمده است . خداوند در داستان سليمان عليه السّلام در سوره : " ص " فرموده :
وَ لَقَدْ فَتَنَّا سُلَيْمانَ وَ أَلْقَيْنا عَلى كُرْسِيِّهِ جَسَداً . . .
ما سليمان را آزموديم و بر كرسى [ تخت ] او جسدى افكنديم . . . « 4 »
و در اين آيه مىفرمايد :
يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ وَ لا يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِما شاءَ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ . . .
خداوند ، پيشاروى آنان و پشت سرشان را مىداند ، و به چيزى از « علم » او آگاه نگردند ، جز آنچه خود بخواهد . كرسى [ علم ] او آسمانها و زمين را فراگرفته است . « 5 »
« كرسى » چنان كه در آيه شريفه مشهود است پس از " علمه " آمده كه با اين قرينه معناى
هامش
( 1 ) - اعراف / 89 .
( 2 ) - طه / 98 .
( 3 ) - توحيد صدوق ص 327 باب معنى قول اللّه عزّ و جلّ :" وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ ".
( 4 ) - ص / 34 .
( 5 ) - بقره / 255 .