باشد . سوّم ، چيزى را گويند كه هنوز موجود نشده باشد و نيامده باشد ، مثل آخرت و احوال آن جهان . و ايمان به اين غيبت مذكور ، شيوهء متّقين است ، كما قال اللّه تعالى :
هُدىً لِلْمُتَّقينَ * الَّذِينَ يُؤمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَ يُقيمُونَ الصَّلوةَ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ
. « 1 » و غيوب جمع غيب است و غيب مصدر است ، صفت واقع مىشود به جهت مبالغه ، مانند شهادت . و بعضى گفتهاند كه اصل او غييب است بر وزن فعيل .
و محقّقين از اهل لغت گفتهاند : غيب چيزى است كه ادراك نكند او را حسّ و تقاضا نكند او را بداهت عقل ، خواه آنكه دليل بر او باشد مانند صانع و صفات صانع و روز قيامت و احوال آن ، يا آنكه نباشد كما قال اللّه تعالى :
وَ عِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَيْبِ لا يَعْلَمُها الاَّ هُوَ
« 2 » . و فرق ميانهء عقل و نفس و روح را و تفاوت بينها را و عدد نفوس و ارواح را در رسالهاى على حده كه موسوم است به مرقات النفوس « 3 » به تفصيل ، حقير نوشتهام و اين موضع جاى ذكر آنها نيست و اگر نوشته شود ، خارج آهنگى « 4 » خواهد شد .
« اغفر لي ذنوبى كلّها يا غفّار الذّنوب ، و استر عيوبى يا ستّار العيوب ، و اقض حاجتى بحقّ القران العظيم ، يا رحيم يا رحيم يا رحيم ، و صلّ على محمّد و آله . » يعنى بيامرز از براى من گناهان مرا ، كلّ گناهان را ، اى بسيار آمرزندهء گناهان ، و بپوش عيبهاى مرا اى بسيار پوشانندهء عيبها ، و روا كن حاجت مرا به حق قرآن عظيم و بزرگوار ، اى رحم كننده .
و نكته در تكرار مثل نكته و وجوه تكرار يا كريم است ، چنانچه مفصّلا بيان شد . و افاضه كن رحمت و درود خود را بر محمد - صلّى اللّه عليه و آله - و اهل بيت او . و مراد از اهل بيت ،
هامش
( 1 ) البقرة : 2 و 3 .
( 2 ) الانعام : 59 .
( 3 ) ع : « رقائت النفوس » .
( 4 ) خارج آهنگى : اصطلاحى موسيقى است كه به بيرون نغمه از پرده و بحر خود را گويند . ( غياث اللغات ) و در اينجا اصطلاحا نوعى جملهء معترضه مقصود است .