وَ أَنَّا لَمَّا سَمِعْنَا الْهُدى
مراد همان سماع قرآن است كه گفتند :
إِنَّا سَمِعْنا قُرْآناً عَجَباً
و اطلاق الهدى بر قرآن بواسطهء آيهء شريفه است كه فرمود :
إِنَّ هذَا الْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ وَ يُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِينَ
بنى اسرائيل آيهء 9 .
آمَنَّا بِهِ
كه گفتند :
يَهْدِي إِلَى الرُّشْدِ فَآمَنَّا بِهِ وَ لَنْ نُشْرِكَ بِرَبِّنا أَحَداً
آيهء 2 .
فَمَنْ يُؤْمِنْ بِرَبِّهِ
ايمان برب ايمان بجميع آنچه نازل فرموده از امور اعتقاديه و اخلاقيه و أحكاميه ايمان بجميع انبياء و جميع كتب و جميع دستورات .
فَلا يَخافُ بَخْساً
بخس نقصان است يعنى هيچ كوتاهى نكرده و خداوند متعال هم از هيچ فيضى و مثوبتى دنيوى و اخروى كسر نميگذارد چنانچه در مورد قوم شعيب ميفرمايد :
وَ يا قَوْمِ أَوْفُوا الْمِكْيالَ وَ الْمِيزانَ بِالْقِسْطِ وَ لا تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْياءَهُمْ
هود آيهء 87 .
وَ لا رَهَقاً
طغيان و زياده روى و بالجمله مؤمن باللّه بر صراط مستقيم است نه زياده روى دارد و نه كوتاهى كه گفتند : خير الامور أوسطها نه زياده روى غلو در حق انبياء و ائمه و بدعت در دين و نه كوتاهى در انكار بعض احكام و انكار بعض شئونات انبياء و ائمه و بعض صفات ربوبى .
[ سوره الجن ( 72 ) : آيات 14 تا 15 ]
وَ أَنَّا مِنَّا الْمُسْلِمُونَ وَ مِنَّا الْقاسِطُونَ فَمَنْ أَسْلَمَ فَأُولئِكَ تَحَرَّوْا رَشَداً ( 14 ) وَ أَمَّا الْقاسِطُونَ فَكانُوا لِجَهَنَّمَ حَطَباً ( 15 )
و بدرستى كه ما طوائف جن بعض از ما مسلم هستيم و بعض از ما متجاوز متعدى هستيم پس كسى كه اسلام داشته باشد پس اينها تحصيل كردهاند و بدست آوردهاند رشد را و تجاوز كنندگان و تعدى كنندگان هستند براى جهنم هيزم جهنم .
وَ أَنَّا مِنَّا الْمُسْلِمُونَ
اين اسلام در باب تسليم است كه بالاتر از مقام ايمان است نه اسلام به مجرد شهادتين كه مجرد اظهار اسلام باشد چنانچه ميفرمايد :
قالَتِ الْأَعْرابُ آمَنَّا قُلْ لَمْ تُؤْمِنُوا وَ لكِنْ قُولُوا أَسْلَمْنا وَ لَمَّا يَدْخُلِ الْإِيمانُ فِي قُلُوبِكُمْ
حجرات آيهء 14 بلكه اسلام بمعنى تسليم جميع اوامر و نواهى الهى و دستورات دينى كه بالاتر از مقام رضا است كه در حق ابراهيم ميفرمايد :
إِذْ قالَ لَهُ رَبُّهُ أَسْلِمْ قالَ أَسْلَمْتُ لِرَبِّ الْعالَمِينَ