احكام و انزال كتب براى هدايت آنها تمام لطف و كرم و تفضل است :
أَ لَمْ يَأْتِهِمْ نَبَأُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ قَوْمِ نُوحٍ وَ عادٍ وَ ثَمُودَ وَ قَوْمِ إِبْراهِيمَ وَ أَصْحابِ مَدْيَنَ وَ الْمُؤْتَفِكاتِ أَتَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّناتِ فَما كانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ
توبه آيهء 71 ،
ما أَصابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللَّهِ وَ ما أَصابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ
نساء آيهء 81 .
هر چه هست از قامت ناساز بى اندام ما است * و رنه تشريف تو بر بالاى كس كوتاه نيست
[ سوره الجن ( 72 ) : آيه 11 ]
وَ أَنَّا مِنَّا الصَّالِحُونَ وَ مِنَّا دُونَ ذلِكَ كُنَّا طَرائِقَ قِدَداً ( 11 )
و بدرستى كه بعض ما از صالحين هستند و بعض ما از غير صلحا هستند و هستيم ما طايفه جن بر طريقهاى مختلفه هر دسته يك طريقه را اتخاذ كردند .
وَ أَنَّا مِنَّا الصَّالِحُونَ
صالح كسى را گويند كه هيچگونه فسادى در او نباشد نه از جهات عقائد معتقد بجميع عقايد حقه باشد ، و نه از جهت اخلاق متخلق بجميع اخلاق حميده باشد و نه از جهت افعال و اعمال داراى اعمال صالحه و تقواى از كليه معاصى كه معلوم مىشود كه در طايفهء جن هم اين نمره اشخاص پيدا مىشود لكن بسيار قليل هستند چنانچه در بشر هم اين نمره بعد از انبياء و ائمه هدى بسيار كم هستند .
وَ مِنَّا دُونَ ذلِكَ
و اين اقسام بسيارى دارد . در باب عقائد اگر يكى از عقايد حقه را منكر شد يا شكى بر آن وارد شد از ايمان خارج مىشود يا مشرك باقسام شرك يا كافر باقسام كفر يا ضال باقسام ضلالت يا منكر يكى از ضروريات دين يا مذهب شود يا بدعتى در دين گذارد يا شكى در آنها عارض شود ، و بالجمله از ايمان خارج شود . و در باب اخلاق داراى صفتى از صفات خبيثه باشد ، يا در باب اعمال تارك بعضى واجبات يا مرتكب پارهاى از محرمات باشد تمام دون ذلك است و همين است مفاد :
كُنَّا طَرائِقَ قِدَداً
قدد بمعنى اختلاف است اشاره بمذاهب مختلفه است چنانچه همين نمره در افراد انس هم هستند .
سؤال : آيا در طايفه جن هم انبياء و ائمه و پيشوايان بودند ؟
جواب : نبودند و احتياج هم نداشتند زيرا طايفه جن ممكن بود بر آنها كه