ميگيرند و در غل و زنجير ميكشند و با تازيانههاى آتشى آنها را داخل جهنم ميكنند ، يا مراد آتش عالم برزخ است كه از همان زمان هلاكت روح آنها را با جسم برزخى و قالب مثالى در جهنم عالم برزخ كه برهوت باشد مىبرند چنانچه اهل ايمان را در بهشت عالم برزخ كه وادى السلام است مىبرند ، يا مراد قبر است كه فرمودند :
( القبر روضة من رياض الجنة او حفرة من حفر النيران ) .
اقول : جمع بين هر سه اقرب است و مانعة الجمع نيست .
فَلَمْ يَجِدُوا لَهُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ
اشاره بآلهه آنها و اصنام و بتهاى آنها كه پرستش ميكردند و اكابر و رؤساء آنها كه آنها را اضلال ميكردند و اتباع و عشيره و اموال و اولاد كه تمام اينها من دون اللَّه هستند .
أَنْصاراً
تمام فرد فرد گرفتار ميشوند چنانچه ميفرمايد :
وَ لَقَدْ جِئْتُمُونا فُرادى كَما خَلَقْناكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ
انعام آيهء 94 . احدى نيست آنها را يارى كند و عذاب الهى را از آنها بردارد .
[ سوره نوح ( 71 ) : آيات 26 تا 27 ]
وَ قالَ نُوحٌ رَبِّ لا تَذَرْ عَلَى الْأَرْضِ مِنَ الْكافِرِينَ دَيَّاراً ( 26 ) إِنَّكَ إِنْ تَذَرْهُمْ يُضِلُّوا عِبادَكَ وَ لا يَلِدُوا إِلاَّ فاجِراً كَفَّاراً ( 27 )
و گفت نوح ( ع ) پروردگار من وانگذار بر روى زمين از كافرين كسى را كه احدى از آنها باقى نباشد محققا اگر آنها را واگذارى گمراه ميكنند اين قليل بندگان تو را كه ايمان آوردهاند و زايش نميكنند مگر فاجر فاسق كافر را .
چون حضرت نوح ديد كه اينها ديگر قابليت هدايت ندارند و در نسل آنها و لو هفتاد پشت مؤمن بوجود نميآيد عرض كرد :
وَ قالَ نُوحٌ رَبِّ لا تَذَرْ عَلَى الْأَرْضِ مِنَ الْكافِرِينَ دَيَّاراً
ديار از ماده دار و ديار است كه در او دور ميزنند يعنى احدى را كه دور زند باقى نماند ، اشاره به هلاكت تمام كفار است كه يك نفر از آنها باقى نماند ، سپس علت هلاكت آنها و عدم بقاى احدى از آنها را بيان مىكند :
إِنَّكَ إِنْ تَذَرْهُمْ يُضِلُّوا عِبادَكَ وَ لا يَلِدُوا إِلَّا فاجِراً كَفَّاراً
دو جهت دارد يكى