است و نيز ميفرمايد :
وَ لَوْ لا أَنْ يَكُونَ النَّاسُ أُمَّةً واحِدَةً لَجَعَلْنا لِمَنْ يَكْفُرُ بِالرَّحْمنِ لِبُيُوتِهِمْ سُقُفاً مِنْ فِضَّةٍ وَ مَعارِجَ عَلَيْها يَظْهَرُونَ وَ لِبُيُوتِهِمْ أَبْواباً وَ سُرُراً عَلَيْها يَتَّكِؤُنَ وَ زُخْرُفاً وَ إِنْ كُلُّ ذلِكَ لَمَّا مَتاعُ الْحَياةِ الدُّنْيا وَ الْآخِرَةُ عِنْدَ رَبِّكَ لِلْمُتَّقِينَ
زخرف آيهء 32 الى 34 .
وَ أُمْلِي لَهُمْ
املاء مهلت است چون خداوند مهلت ميدهد كفار را زيرا از تحت قدرت او بيرون نيستند و از او فوت نميشود كسى تعجيل مىكند كه بترسد از دستش برود و فوت شود .
إِنَّ كَيْدِي مَتِينٌ
كيد خدا معاملهء خدا است با كفار و اهل معاصى به نحوى كه آنها خوب بدانند و فرحناك شوند و در باطن عين بلاء است و موجب زيادتى عذاب آنها است چنانچه ميفرمايد :
وَ لا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّما نُمْلِي لَهُمْ خَيْرٌ لِأَنْفُسِهِمْ إِنَّما نُمْلِي لَهُمْ لِيَزْدادُوا إِثْماً وَ لَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ
آل عمران آيهء 178 .
اقول : اين آيات را بايد بر جوانان امروزه تلاوت كرد كه ميگويند : اروپا و آمريكا چه اندازه ترقى در صنعت و دولت و مكنت پيدا كردند و ما عقب افتاده و بى علم و بى كمال و بى ثروت شدهايم و تمام تقصير را گردن علماء دين ميگذارند كه اينها ما را عقب انداختند به آنها بگوئيد عقب افتادگى شما در اثر هواهاى نفسانى شما است كه هميشه دنبال لهو و لعب و ساز و آواز و تفريح و تفرج و سينما و تماشاخانه رفتهايد و اما جلو افتادن آنها باعث زيادتى عذاب آنها است چنانچه فرمود :
سؤال : كيد و مكر از صفات خبيثه است چه معنى دارد نسبت به خدا دادن كه بفرمايد :
إِنَّ كَيْدِي مَتِينٌ
يا بفرمايد :
وَ مَكَرُوا وَ مَكَرَ اللَّهُ وَ اللَّهُ خَيْرُ الْماكِرِينَ
آل - عمران آيهء 47 .
جواب : اولا مراد معامله با آنها است شبيه معاملهء مكارين و كيد كنندگان نه اينكه خدا متصف به اين صفات باشد ، و ثانيا كيد و مكر با مسلمين از صفات مذمومه است ولى با كفار و مشركين از صفات حميده است چنانچه امير المؤمنين بعمرو بن عبد ود فرمود : با اين شجاعت كمك براى خود ميگيرى برگشت ببيند كى بكمك او آمده