خوف پيدا كردند لذا ميفرمايد
إِذا فَرِيقٌ مِنْهُمْ يَخْشَوْنَ النَّاسَ
يعنى كفار قريش (
كَخَشْيَةِ اللَّهِ
) يعنى چنانچه از مرگ الهى ميترسيدند از قتل بدست كفار ترسيدند (
أَوْ أَشَدَّ خَشْيَةً
) زيرا در رسيدن اجل مجرد احتمال بود بلكه ظن ببقاء داشتند و در قتال با كفار ظن بقتل يا يقين به آن داشتند و اعتراض نمودند به حكم جهاد
وَ قالُوا رَبَّنا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا الْقِتالَ
و تعجيل كردى در قتل و فناء ما بدست كفار
لَوْ لا أَخَّرْتَنا إِلى أَجَلٍ قَرِيبٍ
ميخواستى حكم جهاد نفرمايى و بگذارى ما بموت طبيعى فانى شويم و بميريم و اين چند روزه باقى مانده بعمر ما زنده بمانيم و اين توهم در بسيارى از مسلمين هست موقعى كه گرفتار ظلم ظلمه و كفار ميشوند اعتراض ميكنند بعلماء اعلام كه چرا ساكت نشسته و حكم دفاع نمىدهند و قيام نميكنند پس از آنكه يك نفر از آنها قيام كنند اطاعت نميكنند بلكه اعتراض شديد كه چرا قيام كرد و خود و مسلمانان را در معرض هلاكت انداخت .
قُلْ مَتاعُ الدُّنْيا قَلِيلٌ
بر فرض كه در جهاد كشته شويد و اگر جهاد نبود چهار روزى در دنيا زيست ميكردند بالاخره اجل گريبان شما را ميگرفت و دنيا بقاء و ثباتى ندارد و به زودى خواهيد رفت مرگ به انسان از همه چيز نزديكتر است بالاخص در اين زمان كه تصادفات بسيار ، مرگ مفاجات فراوان ، بليات مهلكه از سيل و زلزله و مرضهاى گوناگون بىشمار انسان خبر از يك دقيقه ندارد .
وَ الْآخِرَةُ خَيْرٌ لِمَنِ اتَّقى
زيرا دار بقاء و نعم دائميه و سعادت ابدى و نجات از كليه مهالك به شرط ايمان و تقوى است .
وَ لا تُظْلَمُونَ فَتِيلًا
از حق شما و ثواب جهاد كاسته نمىشود و به قدر فتيلى بشما ظلم نمىشود .