3 - از طهارت ظاهر به طهارت باطن التفات نمودن ، به اين معنى كه بداند چنانچه ظاهر قرآن را بدون طهارت نميتوان مسّ نمود تا زبان انسان از سخنان زشت و ناروا پاك نگردد و دل انسان از اخلاق ناپسند و صفات نكوهيده پيراسته نشود حقيقت كلام حق را درنيابد و لذّت شيرينى آن را درك ننمايد 4 - با خضوع و خشوع و رقّت قلب و خوف خدا قرائت كردن چنانچه در جامع السعادات « 1 » از حضرت صادق عليه السّلام روايت مىكند
« من قرء القرآن و لم يخضع و لم يرقّ قلبه و لم ينشأ حزنا و وجلا فى سره فقد استهان بعظيم شأن اللَّه و خسر خسرانا مبينا »
( كسى كه قرآن بخواند و خاضع نشود و رقت قلب نداشته باشد و در باطنش حزن و ترس پيدا نشود بتحقيق بامر بزرگ خدا توهين كرده و زيان آشكارايى نموده ) 5 - با حضور قلب و ترك حديث نفس كه روح هر عبادتى است ، قرآن خواندن 6 - در معانى آيات قرآن تدبّر نمودن ، در قرآن ميفرمايد
أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى قُلُوبٍ أَقْفالُها
« 2 » ( پس آيا در قرآن تدبر نميكنند بلكه بر دلهاى آنان قفل زده شده ) و در جامع السعادات « 3 » از امير المؤمنين عليه السّلام روايت مىكند
« لا خير فى عبادة لا فقه فيها و لا فى قراءة لا تدبّر فيها »
( در عبادت بدون علم و در قرائت بدون تدبر خيرى نيست ) 7 - متحقق شدن بحقايق قرآن از اعتقادات و اخلاق فاضله و اعمال صالحه چون قرآن مشتمل بر توحيد و بيان صفات و افعال صانع عالم و اوصاف و احوال روز قيامت و بهشت و دوزخ و علت بعثت انبياء و صفات و رفتار آنها و تمجيد از گروندگان به پيغمبران و تقبيح مخالفين آنان ، و بيان صفات حسنه و اخلاق پسنديده و همچنين صفات سيئه و اعمال نكوهيده و ذكر فوائد اطاعت و ايمان و عمل صالح
هامش
( 1 ) . صفحه 614
( 2 ) . سوره محمد ( ص ) آيه 26
( 3 ) . صفحه 614