و والانه نيز گويند - باضافهء الف - :
ويره
- [ به وزن زيره « 1 » ] درخت خربزه باشد ، كذا فى المؤيد و در فرهنگ مطلق درخت بىساق باشد [ 1 ] .
ويله
- [ بفتح واو و لام و سكون ياى حطى ] واى ويلا كردن باشد در نسخهء ميرزا . مثالش شهنامه :
بيت
چو رعد خروشان يكى ويله كرد * كه گفتى بدريد دشت نبرد
و در تحفه بمعنى بانگ عظيم باشد و به بيت مذكور اين معنى بيشتر مناسبت دارد .
وشكرده
- [ بكسر واو و سكون شين معجمه و راى مهمله و فتح كاف ] آنكس را كه در كارها نيك تجربه كند و در عاقبت آن انديشه كند پس در آن كار شروع كند و بعضى گفتهاند آن كس باشد كه كارها بجد كند و چست و چالاك باشد . و در سامى - بضم واو و كسر كاف و فتح دال - به نظر رسيده و به عربى و شكرده را شيحان « 2 » گويند - بشين معجمه و هاى مهمله به وزن ريحان - و در ادات الفضلاء - بكسر واو - با جد و توش و توان باشد و - بفتح واو - چست و ساخته باشد و - بسين « 3 » مهمله [ 2 ] - نيز آورده .
وركوه
- [ بفتح واو و سكون راى مهمله و ضم كاف ] نام ابرقوه باشد كه قصبهايست در حوالى يزد و معنى آن بالاى كوه و آن را ابركوه و اوركوه و بركوه نيز گويند .
وله
- [ بفتح واو و لام ] - بعضى و بتشديد لام - گفتهاند خشم باشد [ 3 ] .
ويده
- [ بفتح واو و دال مهمله و سكون ياى حطى ] بمعنى چارهجسته باشد .
وايه
- [ بفتح ياى حطى ] حاجت باشد [ 4 ] و در بايست و تلنگ و تلنه نيز گويند هر دو - بضم تاء - . و نياز و وايا نيز گويند . مثالش استاد آغاجى گويد :
شعر « 4 »
تا ز درگاه جود او شب و روز * سايلان را روا شود وايه
هامش
( 1 ) - كلمه از « غ » و « ن » است .
( 2 ) - « س » : سيحان .
( 3 ) - بجز « ن » : بشين .
( 4 ) - « س » ندارد .
( 1 ) نجم ( عربى ) . وركار .
( 2 ) يعنى : وسكرده .
( 3 ) و عاشق زار را نيز گفتهاند ( برهان ) .
( 4 ) وايست باشد كه ضرورى و حاجت و مراد و مطلوب است ( برهان ) .