شعر
بدرگاهى كه كيوان با همه قدر * ندارد بر درش امكان بوسه
كرا ياراى آن باشد كه روزى * كند تشبيه درگاهش به نوسه
و در تحفة السعادة نيز - بسين مهمله [ 1 ] - آمده و نوسبه « 1 » نيز به اين معنى است - باضافهء باء « 2 » - « 3 » . و نوسه بمعنى گرداگرد دهان نيز آمده [ 2 ] .
چنان كه « 4 » حكيم سنائى گويد :
بيت « 5 »
تا كه « 6 » از بيم ريش كوسهء او * سبلتان بركند ز نوسهء او
و نسه نيز گويند به اين معنى - بحذف واو - * .
نره
- [ بفتح نون و راى مهمله ] در شرفنامه موج آب باشد كه آن را خيزاب و آبخيز نيز گويند . مثالش عميدلويكى گويد :
شعر
اژدر ماده بين كه چون سينهء تيغ روى او * تيغ صفت شكافته گنبد آب را نره
و نيز قضيب را گويند . مثال اين معنى حكيم سوزنى « 7 » گويد :
شعر « 8 »
مىگفتم اين حديث و ميان دو ران من * مانند ترب غاتفرى سخت شد نره
و در ادات الفضلاء بمعنى دندانهء كليد نيز باشد .
و - بتشديد راء - گدا را گويند و در فرهنگ بمعنى سخت زشت و كريه نيز آيد چنان كه گويند نره ديو و نره غول . مثالش حكيم سوزنى گويد « 9 » :
بيت
دانى كه بنده نر گدانيست شاعرست * مركوب اوست هرچه گدائى و نرهاى
كذا فى الفرهنگ . و ضد ماده را نيز گويند و غالبا كه نره ديو و نره غول به اين معنى باشد و در مصراع دوم بيت مرقوم سوزنى نره به اين معنى اوليست * و بمعنى شاخ ميانين درخت نيز آمده [ 3 ] .
نورده
- [ بفتح نون و واو و دال مهمله و سكون راء ] در مؤيد بمعنى تنهء درخت و درز پيراهن و دامن آن و غير آن كه واشكنند و بدوزند و بمعنى پيچيده و طى كرده نيز آمده [ 4 ] مثال اين معنى مولوى معنوى گويد :
هامش
( 1 ) - « س » : نوسيه .
( 2 ) - « س » : ياء .
( 3 ) - تا علامت ستاره را « الف » در حاشيه دارد .
( 4 ) - اصل : چنانچه .
( 5 ) - كلمه از « ك » است .
( 6 ) - « الف » : تا گه .
( 7 ) - كلمه از « غ » و « ك » است .
( 8 ) - « س » ندارد .
( 9 ) - اين جمله و شعر و عبارت بعد آن تا علامت ستاره از « غ » و « ك » است .
( 1 ) يعنى : نوسه .
( 2 ) نس .
( 3 ) ساق . و در برهان معنى خنثى هم دارد .
( 4 ) در برهان معنى پيراهن و تنهء پيراهن نيز دارد ( اما ظاهرا مصحف ته پيراهن يعنى تاه پيراهن باشد ) .