اندر آن از غز و قبچاق بت سيم ذقن * وندر آن ازقى ( ؟ ) و كيماك مه مشك عذار
و ديگر بمعنى زبر تنگى كه بر بالاى بار « 1 » بندند نيز آمده [ 1 ] و به اين بيت سوزنى تمسك نموده كه :
بيت
در كار و برون كار هستى * گه دامن و گه دوال كيماك
كلنك
- [ بكسر كاف و لام و سكون نون ] سوراخ كليدان و بعضى كاف آخر را فارسى [ 2 ] خواندهاند .
مع الكاف الفارسى
كنارنگ
- [ بضم كاف و فتح راء و سكون نون دوم ] حاكم ملك و مرزبان باشد . مثالش حكيم فردوسى گويد :
شعر
از اين هر دو هرگز نگشتى جدا * كنارنگ بودند و « 2 » او پادشا
و در فرهنگ مسطورست كه كنا بمعنى زمين ولايت و رنگ بمعنى حاكم و والى باشد .
كرنگ
- [ بضم كاف و فتح راء ] اسب آل باشد مثالش مولانا كاتبى فرمايد :
بيت « 2 »
فارس هنر كند نه فرس در دم نبرد * مركب اگر سياه كنندش و گر كرنگ
و به اين معنى - باضافهء واو [ 3 ] - نيز به نظر رسيده چنان كه « 3 » فخر گرگانى گويد :
بيت « 2 »
ز هر قسم اسب الوان صد طويله * سمند و ابلق و كورنگ و نيله
و بمعنى صف سپاه و دايرهاى كه از لشكر شود نيز آورده . مثالش مولانا كاتبى گويد :
بيت « 4 »
شاهىات تا ضامن رزق حيات ما نگشت * خيل هستى را عدم نگذاشت بيرون كرنگ
و بمعنى مكان دايره زدن سپاه نيز آمده چنان كه هم او [ 4 ] گويد :
بيت « 2 »
و هم مهچهء لواى ترا آسمان غلاف * هم لشكر علو ترا لامكان كرنگ
و بيت سابق مشعر اين معنى نيز هست .
و نام رودى نيز باشد . مثالش هم او [ 4 ] گويد :
هامش
( 1 ) - بجز « ب » و « ن » : زير تنگى بالاى بر .
( 2 ) - « س » ندارد .
( 3 ) - اصل : چنانچه .
( 4 ) - كلمه از « ن » است .
( 1 ) در برهان بفتح اول بمعنى قيماق ( تركى ) نيز باشد كه سرشير است .
( 2 ) يعنى : كلنگ . و برهان گويد تخم خرفه نيز باشد كه به عربى بقلة الحمقاء خوانند .
( 3 ) يعنى : كورنگ - كرند . كرن .
( 4 ) يعنى : مولانا كاتبى .