تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1058

مساهمون:

ص١٠٥٨

كاوكلور

- خرزه باشد كه به عربى فضيب گويند . كذا فى التحفة .

كهير

- [ بفتح كاف و به او سكون هاء ] نام ولايتى است در هند .

مع الزاء

كاناز

- [ بنون به وزن آغاز ] بن خوشهء رطب باشد . مثالش استاد رودكى گويد : بيت
من بدان آمدم به خدمت تو * كه برآيد رطب ز كانازم
و آن را كناز و كنز نيز گويند .

كفچليز

- كفچه باشد [ 1 ] . مثالش مجير الدين بيلقانى گويد : بيت « 1 »
بكفچليز شتر را كسى كه آب دهد * بود هر آينه از ابلهى و شيدايى
و نيز نام جانوريست سياه به قدر خبزدوكى كه در آب مىباشد و سرش بسر كفچه ماند و دنبالش بدنباله كفچه و به عربى دعموص گويند و در نسخهء حليمى مسطورست كه قسمى از ماهيست كه او را سگ ماهى گويند اما قول سابق اصحست و در فرهنگ نيز بمعنى سابق است و آن جانور بمرور ايام وزغ مىشود . مثالش اخسيكتى گويد : بيت
نهنگ بود عدو كفچليز گشت از بيم * چو زين نهادى بر جودى محيطآسا
« 2 » و مؤيد اين معنى كه آن كرم بمرور ايام وزغ مىشود شيخ آذرى گويد : شعر
كرمكى هست كفچليزش نام * زو وزغ مىشود بعرف تمام « 3 » *

كميز

- [ بضم كاف و كسر ميم ] بول باشد . مثالش مجير بيلقانى گويد : بيت « 4 »
عدوى ناكست از بيم چون كميز شتر * كند گريز سوى پس چو روى بنمائى
و - بكاف فارسى [ 2 ] - نيز آمده و شاه قاسم انوار نيز فرمايد : بيت « 4 »
اى پلنگت خسته كرده جسم و جان * از كميز موش حاضر باش هان
هامش
( 1 ) - كلمه از « ن » است . ( 2 ) - تا علامت ستاره را « الف » در حاشيه دارد . ( 3 ) - « س » : كه زو وضع مىشود بعرف عام . ( 4 ) - « س » ندارد .
( 1 ) كفگير و كفچليزك و كفچليزه نيز به اين معنى است . ( 2 ) يعنى : گميز .