مىگيرند . برخى سبزيجات نظير انواع لوبياها و نخودها و بادامزمينى قادرند مستقيما از ازت موجود در هوا استفاده كرده و در تركيب با ساير مواد ، پروتئين بسازند . ولى بدن انسان نمىتواند با در اختيار داشتن مواد خام نظير ازت و كربن و اكسيژن و هيدروژن پروتئين بسازد و ناچار است پروتئين لازم براى بدن را از راه تغذيه مواد گياهى و حيوانى تأمين نمايد و بلافاصله پس از اينكه مواد گياهى و حيوانى خورده شود پروتئين آنها هضم شده به واحدهاى كوچكتر شيميايى تقسيم و به اقسام و انواع پروتئينهاى مورد نياز بدن تبديل و جذب مىشوند .
پروتئين گياهان از نظر مرغوبيت در درجهء پايينترى از پروتئين حيوانى قرار دارند ولى توجه شود كه گياهان ماشينهاى اساسى و توليد پروتئين در طبيعت هستند و تمام پروتئين دنيا بطور مستقيم و يا غير مستقيم از گياهان به دست مىآيند و حيوانات نيز كه پروتئين درجه يك مىسازند با خوردن گياهان پروتئين مىسازند .
انسان به مقدار زياد از نظر پروتئين به حيوانات حلال گوشت وابسته است زيرا بدن اين حيوانات ماشين تبديل پروتئين گياهى درجه 2 به پروتئين حيوانى درجه 1 مىباشد . ولى اغلب حيوانات نيز به نوعى پروتئين حيوانى احتياج دارند . مانند گربهسانان و برخى از ماهىها و غيره .
نشخواركنندگان كه علفخوار مىباشند مانند گاو و گوسفند و بز از اين قاعده مستثنى هستند و از طريق چرا در مراتع مواد گياهى علوفهاى كه داراى مواد ازتهء سادهاى هستند مصرف مىكنند و موجودات ذرهبينى كه در شكمبه آنها وجود دارد مىتوانند پروتئين ميكروبى بسازند كه حيوان آن را جذب و هضم خواهد نمود .
پس از آب مادهء پروتئين عمدهترين مادهء تشكيلدهندهء بدن انسان است . اگر تمام آب بدن گرفته شود در حدود نصف وزن خشك بدن را پروتئين تشكيل مىدهد . در حدود يك سوم پروتئين بدن انسان در عضلات متمركز هستند . و در حدود يك پنجم در استخوانها و غضروفها مىباشند و در حدود يك دهم پروتئين بدن در پوست است و باقيماندهء پروتئين بدن در ساير نسوج و مايعات بدن جاى دارد .
صفرا و ادرار تنها مايعهاى بدن هستند كه فاقد پروتئين مىباشند . ( البته در بدن سالم ) . در خون دهها نوع پروتئين مختلف وجود دارد . يكى از پركارترين پروتئينهاى خون هموگلوبين است كه بطور
مبانى علمى غذا درمانى و رژيم هاى غذايى و كاربرد گياهان شفابخش در پيش گيرى و درمان بيماريها ( فارسى ) — صفحة 229
مساهمون: حسين مير حيدر
ص٢٢٩