مىنامند . و عامل فعّالكنندهء اين انزيمها را كوانزيم « 1 » و يا كيناز « 2 » گويند .
مثلا مادهء پپسينوژن « 3 » كه يك پروانزيم است كه توسط سلولهاى معده ترشح مىشود غير فعال است و توسط اسيد كلريدريك عصير معدى فعّال مىشود . همينطور پروانزيم تريپسينوژن « 4 » كه در لوزالمعده تشكيل مىشود و غير فعال است به كمك اينتروكيناز « 5 » در روده فعال مىشود . و يا هورمون انسولين كه يك پروانزيم است به كمك هكسوكيناز « 6 » فعال شده و به متابوليسم قند خون كمك مىكند .
فعاليت انزيمها توسط هر مادهاى كه موجب رسوب پروتئينها شود مهار مىشود .
مثلا الكلهاى قوى و سيانيدها و املاح فلزات سنگين فعاليت انزيمها را مهار مىكنند .
اين مهاركنندهها را اصطلاحا ضد انزيم « 7 » مىنامند . مثلا ضد انزيمهايى در لايه داخلى معده و روده وجود دارند كه مانع عمل انزيمهاى پروتئاز مىشوند .
انزيمها حتى در مقادير بسيار كم اثر خود را اعمال مىكنند . مثلا انزيم بروملين « 8 » كه يك پپسين گياهى است و در عصارهء طبيعى ميوهء آناناس وجود دارد در حدود 1500 برابر وزنش پروتئين را مىتواند هضم كند . و انزيم پپسين 3000 برابر وزنش مواد آلبومى نوئيدى را هضم مىكند . و انزيم انورتاز مىتواند يك ميليون برابر وزنش قند دوتايى نيشكر را
( C 12 H 22 O 11 )
هيدروليز كند . و يك واحد مايه پنيررنت « 9 » مىتواند 30 ميليون برابر وزنش شير را منعقد نمايد . انزيمها در صنايع و بازرگانى نيز
هامش
( 1 ) .Coenzyme .( 2 ) .Kinaze .( 3 ) .Pepsinogen .( 4 ) .Trypsinogen .( 5 ) .Enterokinase .( 6 ) .Hexokinase .( 7 ) .Antienzyme .( 8 ) .Bromelaine .( 9 ) .Rennetمادهاى است كه از لايهء داخلى معده گوساله نيز گرفته مىشود و چون داراى انزيمRenninاست براى انعقاد شير به منظور تهيه پنير به كار مىرود .