تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 90

مساهمون:

ص٩٠
توضيح : نام
Caltrop
در انگليسى اصولا به گياهانى گفته مىشود كه داراى سرشاخه ، ميوه و گلهاى تيغ‌دار و خاردار مىباشند ، مثلا به خارخسك نيز
Caltrop
گفته مىشود .

مشخصات

مرّار بنفش گياهى است دو ساله ، برگهاى قسمت پايين گياه بزرگ پوشيده از كرك نرم كه به شكل گروهى از ريشه خارج شده‌اند و گسترده روى زمين هستند و داراى بريدگى مىباشند ولى برگهاى بالاى ساقه كوچك با بريدگى كمتر و بدون دمبرگ است . ساقه گياه محكم و شياردار است . گلها به شكل گروهى از گلهاى كوچك به رنگ ارغوانى كه قسمت زير و اطراف آن را برگچه‌هاى خاردار فراگرفته ، در انتهاى ساقه ظاهر مىشوند . اين گياه در اغلب مناطق معتدل و گرمسير ايران مىرويد و در اروپا و ساير مناطق آسيا نيز انتشار دارد . در هند در پنجاب و كشمير تا ارتفاع 1200 متر از سطح دريا انتشار دارد . مرّار بنفش از نظر زراعى علف هرز سمجى است و به رغم اينكه مرتبا تعدادى از اين گياه زير پاى دام لگد و له مىشوند معهذا انتشار آن متوقف نمىشود و سريع است .

تركيبات شيميايى

در گياه كالسى تراپيك اسيد « 1 » ، كالسى تراپين « 2 » و سنتورين « 3 » وجود دارد . اين مواد منشا خاصيت تب‌بر بودن گياه است . به علاوه در گياه صمغ ، رزين ، املاح پتاسيم و . . . يافت مىشود .

خواص - كاربرد

در كشورهاى عربى مرسوم است برگهاى له‌شدهء گياه را براى رفع سردرد روى سر مىگذارند و در اروپا از گرد ريشهء اين گياه براى معالجهء فيستول « 4 » و وجود سنگ در
هامش
( 1 ) .Calcitrapic acid( 2 ) .Calcitrapine( 3 ) .Centaurin( 4 ) .Fistula