بدن استفاده مىشود . گرد تخم آن را در سركه رقيق ريخته و مىخورند براى معالجهء سنگ كليه و مثانه مفيد است
[ G . I . M . P ]
.
مرّار بنفش از نظر طبيعت طبق رأى حكماى طب سنتى در حرارت معتدل ولى خيلى خشك است . لطيفكننده و بازكنندهء گرفتگىهاست . ضماد برگ و سرشاخههاى گلدار گياه براى التيام زخمها و جراحتها و همچنين براى كاهش تورم چشم مفيد است . خوردن 30 گرم از آب برگ يا عصارهء گياه براى رفع ناراحتى قصبه ريه ، درد پهلوى مزمن ، ضعف كبد ، تسكين حدت و حرارت خون ، تصفيهء خون ، رفع ورم كليه و همچنين براى قطع تبهاى كهنه بسيار نافع است . مضار آن اين است كه ممكن است ايجاد سردرد نمايد كه براى رفع آن بايد كتيرا خورد .
اين گياه مدّر است و خوردن آن براى بيمارىهاى مجارى ادرار و عدم ترشح ادرار به قدر كافى و عدم تخليهء كامل مثانه مفيد است . گياه تلخ است و اشتهاآور و قابض . مقدار خوراك از گياه خشك تا 14 گرم و از آب برگ و گل آن تا 30 گرم است .
مرّار زرد
از نظر شكل كلى خيلى شبيه مرّار بنفش است با يك تفاوت مشخص كه گلهاى آن زرد است . گياهى است كه به فرانسوى
Centauree du solstice
و
Chardon dore
و به انگليسى
Yellow centaury
و
Yellow star thistle
گفته مىشود . گياهى است از خانوادهء
Compositae
نام علمى آن
Centaurea solstitialis L .
و مترادفهاى آن
Calcitrapa solstitialis Lam .
و
Cyanus solstitialis ( L . ) Bum .
مىباشد .
گياهى است يك ساله پوشيده از كرك كه بيشتر در مزارع يونجه و شبدر و اراضى مزروعى كاشته نشده مىرويد . شكل گياه شبيه مرّار بنفش است ولى فقط رنگ گل آن به جاى بنفش ، زرد مىباشد . اين گياه در آذربايجان در جنوب مهاباد ، نزديك سلماس ، 40 كيلومترى شمال شرقى ميانه ، دشت مرغان ، اردبيل ، ارسباران ، در خمسه در 30 كيلومترى زنجان در 1400 متر ارتفاع از سطح دريا ، در كردستان در شرق بيجار ، در 14 كيلومترى مغرب كرند غرب ، در سراب اسكندر ، بيستون ، در بختيارى در كوهرنگ ، در فارس در اطراف شيراز ، كوه شاهسياه ، 5 كيلومترى مشرق ميانكتل ، در كرمان بين بم و جيرفت ، در خراسان بين شيروان و بجنورد و بين قوچان و