مىخورند . اين دمكرده براى ناراحتىهاى كبدى ، استسقاء ، گواتر ، كمى ويتامين
C
، سختى دفع ادرار و سنگ كليه مفيد است . ضماد گياه لهشده براى سوختگى آتش و قطع خونروى از زخم و جراحت مفيد است و گرد برگهاى خشك آن براى اكزما و زخمهاى سرطانى نافع است . ريشهء آن از نظر طبيعت كمى با ساير قسمتهاى گياه متفاوت است و گرم و تر مىباشد و خوردن آن براى تقويت نيروى جنسى بسيار مؤثر است . از تنطور ريشهء گياه رنگ قرمزى حاصل مىشود كه براى رنگ كردن پشم به كار مىرود .
گونهء ديگرى شيرپنير را در كتب طب سنتى به نام عربى آن « حشيشة الصليب » ذكر مىكنند . اين گونه را به فرانسوى
Croisette
و
Gaillet croisette
و به انگليسى
Cross wort
و
Crosswort bedstraw
مىگويند و نام علمى آن
Galium cruciata L .
مىباشد .
گياهى است چند ساله ساقهء آن 4 گوش ولى برگهاى آن به جاى نوارى به شكل بيضى نوكتيز است كه بهطور گروهى از 4 برگ از هر نقطهاى از ساقه بيرون آمدهاند .
گلهاى آن ريز زرد و در كنار برگها ظاهر مىشوند . اين گياه در ايران در دامنههاى البرز ، عمارلو و در مناطق شمال ايران اغلب در همان مناطقى كه شيرپنير حقيقى مىرويد ، ديده مىشود . خواص آن شبيه شيرپنير معمولى است .
گونه ديگر از شير پنيرها گياهى است كه در كتب طب سنتى با نامهاى « بلسكى » و « حشيشة الافعى » آمده است و در مراكش آن را « مصفى الرعاة » و داروسازان آن را « قوت البرّيه » نامند . به فرانسوى
Aparine
و
Gaillet acrochant
و
Herbe colante
و به انگليسى
Cleavers
گفته مىشود . نام علمى آن
Galium aparine L .
مىباشد .
گياهى است يك ساله ، كوتاه كه بلندى آن در حدود 100 - 50 سانتىمتر است .
ساقهء آن 4 گوش و داراى تارهاى كوچك قلاب مانند است كه به گياهان ديگر مىچسبد و برگهاى آن دراز باريك ، نوكتيز و با گروه 8 - 6 تايى از نقاط مختلف محور ساقه به شكل چتر بيرون مىآيند . گلهاى آن سفيدرنگ است . اين گياه در نقاط مرطوب باغها و بيشهها در كوه پرّو در غرب و در بادقيس ديده مىشود .
از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى معتدل است و كمى گرمى و خشكى بر آن غالب مىباشد . اگر 200 گرم از عصارهء شاخه ، برگ و گل آن را مخلوط با سركه رقيق سفيد و يا مخلوط با آب بخورند براى ضد سم افعى اثر مفيدى دارد . قطرهء