تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 354

مساهمون:

ص٣٥٤
خشك شدن بوى نامطبوع آن تا حدود زيادى مرتفع مىشود . ريشهء گياه شبيه ريشهء گياه مولد انغوزه يا انجدان است و تلخ و تند مىباشد . در مصارف طب سنتى معمولا از برگها و شاخه‌ها و ساقه برگدار آن استفاده مىشود ولى از ريشهء آن نيز در موارد زيادى به عنوان دارو استفاده مىنمايند و چون تند است آن را زنجبيل العجم مىنامند . تكثير اين گياه از طريق كاشت بذر آن در ماه‌هاى اسفند و اوايل بهار البته بسته به شرايط اقليمى محل كاشت ، صورت مىگيرد . فاصله مناسب بين بوته‌ها 30 * 30 سانتىمتر است . براى مصارف دارويى شاخه و برگهاى گياه را قبل از دوران ظهور گلها در تابستان برداشت مىكنند در اين موقع در ساقه و برگ گياه شيرهء قرمزرنگ نافذى جريان دارد كه اگر روى پوست بدن بريزد ممكن است خراش و التهاب ايجاد كند و گاهى منجر به زخم مىشود لذا بايد اين كار با دستكش انجام گيرد . اين گياه بومى جنوب اروپاست ، بخصوص در حاشيه مديترانه در باغهاى زيتون انتشار دارد . در ايران در اغلب مناطق مىرويد . در آذربايجان در تبريز ، ماكو ، سلماس و در گرگان ، مازندران در آمل ، در گيلان در رستم‌آباد ، در اطراف تهران ، شهرستانك ، دماوند ، بين آب‌گرم و علىآباد ، هشتگرد ، سرخه‌حصار ، بين تهران و آبعلى ، بين تهران و كرج ، در قزوين ، كرج ، در كرمانشاه در قصرشيرين در همدان ، در لرستان در شهبازان ، بيشه ، بختيارى ، كشور در خوزستان در راه بهبهان به آغاجارى و در اطراف اهواز در كاشمر توسط گياه‌شناسان شناسايى شده است .

تركيبات شيميايى

طعم تلخ گياه مربوط به وجود ماده‌اى به نام كنيسين « 1 » است كه خاصيت تب‌بر را به گياه مىدهد . كنيسين ماده‌اى است خنثى كه به شكل سوزنهاى سفيدى متبلور مىشود . در آب گرم بيشتر از آب سرد حل مىشود و در الكل به خوبى محلول است ، طعم آن فوق العاده تلخ مىباشد . علاوه بر كنيسين در گياه كمى اسانس ، پتاسيم ، كلسيم ، منيزيم ، صمغ ، لعاب ، كمى تانن و انواع قندها به مقدار جزيى وجود دارد . در دانه‌هاى اين گياه در حدود 25 درصد روغن قابل استخراج وجود دارد .
هامش
( 1 ) .Cnicine