جوشانيدن به كلى از بين مىرود ، به همين علت ريشه و ساقهء زيرزمينى اين گياه كه خورده مىشود هيچوقت نبايد خام خورده شود . از ريشهء آن ساقهء گلدهندهاى بيرون مىآيد كه گل زردرنگ با بويى شبيه بوى زردچوبه مىدهد .
اين گياه بومى مناطق حارّه جزاير اوقيانوسيه و هندوستان است كه در كنار آبها و باتلاقها مىرويد و در اغلب كشورها در مناطق حارّه نيز كاشته مىشود . زيرا نوعى مادهء غذايى براى بومىهاى آن مناطق محسوب مىشود و از ساقهء زيرزمينى ضخيم آن پس از پخته شدن نوعى نان مطبوع تهيه مىكنند . در جزاير آنتيل برگهاى آن را مىخورند و به نام « كلم كارائيب » معروف مىباشد .
تركيبات شيميايى
در شيرهء ساقهء زيرزمينى ضخيم آن آميلاز « 1 » يافت مىشود . برگها و دمبرگهاى گياه منبع غنى از ويتامين
C
مىباشد
[ G . I . M . P ]
. در گزارش ديگرى آمده است كه در ساقهء زيرزمينى ضخيم گياه ساپوتوكسين « 2 » وجود دارد [ اوبر دورفر ] .
در هر 100 گرم قلقاس خام مواد زير موجود است :
1 . در ساقه زيرزمينى ضخيم گياه : آب 70 گرم ، پروتئين 9 / 1 گرم ، مواد چرب 2 / 0 گرم ، هيدراتهاى كربن ( نشاسته و كمى قند ) 23 گرم ، كلسيم 28 ميلىگرم ، فسفر 61 ميلىگرم ، آهن 1 ميلىگرم ، سديم 7 ميلىگرم ، پتاسيم 514 ميلىگرم ، ويتامين
A
20 واحد بين المللى ، تيامين 13 / 0 ميلىگرم ، رايبوفلاوين 4 / 0 ميلىگرم ، نياسين 1 / 1 ميلىگرم ، و ويتامين
C
4 ميلىگرم .
2 . در برگها و دمبرگهاى گياه : آب 87 گرم ، پروتئين 3 گرم ، مواد چرب 3 / 0 گرم ، هيدرات كربن ( نشاسته و كمى قند ) 6 گرم ، كلسيم 76 ميلىگرم ، فسفر 59 ميلىگرم ، آهن 1 ميلىگرم و ويتامين
C
31 ميلىگرم .
خواص - كاربرد
در هند معتقدند كه شيرهء دمبرگهاى گياه محرّك است خونروى را بند مىآورد و قرمزكنندهء پوست مىباشد . شيرهء غدهء زيرزمينى آن در موارد طاسى و بىمويى و در
هامش
( 1 ) .Amilase( 2 ) .Sapotoxin