براى كچلى نافع است . مضّار آن اين است كه ممكن است برخى اوقات موجب سستى معده شود كه بايد از گلقند استفاده نمود . مقدار خوراك اشراس تا 20 گرم و از سوختهء آن تا 5 گرم است .
برگ و گل و ساقهء گلدهندهء سريش از نظر طبيعت گرم و خشك است است و خواص آن شبيه خواص غدّه زيرزمينى آن است و گرمكننده با نيروى خشككننده و براى جوش خوردن استخوان شكسته مفيد است . باد و گاز را تحليل مىبرد و براى ورم بيضه و خرد كردن سنگ مثانه و التيام زخمهاى داخلى نافع است . 5 گرم آن مدّر و قاعدهآور است و خوردن 10 گرم آن براى درد پهلو و سستى عضلات و سرفه نافع است . خوردن گل و ميوهء آن مليّن است و با سركه براى گزيدن عقرب و هزارپا مفيد است . خوردن كمى از آن براى تسهيل قى كردن و 15 گرم آن براى گزيدن مار نافع است . و از ضماد برگ آن نيز در اين مورد استفاده مىشود . خوردن ساقه تازهء آن براى يرقان مفيد است خصوصا اگر ساقهء تازهء آن با سركه و روغن زيتون خورده شود ، اثرش براى رفع يرقان بيشتر است . بههرحال در هر مورد مصرف غدهء آن بيشتر مؤثر است .
اگر ساقه و برگ گياه را كوبيده و آب آن را گرفته و با زعفران مخلوط كنند و دم كنند ، ماليدن و شستن چشم با آن براى رفع رطوبتهاى چشم و گلمژه مفيد است . ريختن قطرهء آب تازهء برگ و ساقهء آن به تنهايى و يا با كندر و عسل كه نيمگرم شده باشد ، در گوش در مواردى كه چرك از گوش مىآيد ، مفيد است . براى تسكين درد دندان قطره را اگر در گوش مخالف جهت آن دندان بريزند نافع است . ضماد آن به تنهايى موجب تسكين درد دندان آسيا مىگردد . مقدار خوراك آن تا 14 گرم است .
معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 323
مساهمون: حسين مير حيدر
ص٣٢٣