تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 320

مساهمون:

ص٣٢٠
و
A . subalpinus
با گلهاى سفيد است .

مشخصات

سريش گياهى است علفى چندساله داراى برگهاى سبز و نوارى دراز ، كمى پهن و ناودانى شبيه برگ سوسن ، به شكل گروهى مجتمع كه در محل يقهء گياه در سطح زمين از قسمت متورم زيرزمينى گياه خارج مىشوند . گلهاى آن در امتداد ساقهء گل‌دهنده قرار گرفته است . ساقهء گل‌دهنده در بعضى گونه‌ها فقط يك و در برخى ديگر چند شاخه است . ريشهء آنها ضخيم عمودى به شكل غدّه‌هاى گوشتى كه ريشكها به آن متصل هستند و مملو از مواد قندى و فكول است . در ريشهء برخى ارقام مانند سريش كه در ايران مىرويد ، مادهء چسبنده‌اى وجود دارد كه به عنوان چسب در صحافى به كار مىرود . در بعضى مناطق اروپا سابقا از آرد غده‌هاى اين گياهان نان درست مىكردند و يا الكل مىگرفتند . تكثير گياه سريش از طريق كاشت بذر آن صورت مىگيرد و بيشتر معمول است كه غدهء زيرزمينى با ريشكهاى آن را در بهار مىكارند . شاردن سيّاح معروف فرانسوى در سفرنامهء خود به نام مسافرت به ايران كه در سال 1811 در پاريس منتشر شده ، بحثى راجع به توليد و مصرف چسب سريش در ايران دارد و سريش را به نام چسب سرد آورده و اضافه مىكند اين چسب كه از گرد ريشهء خشك گياهى در ايران به نام سريش تهيه مىشود ، روش بسيار خوبى است و پيشنهاد مىكند كه در صنايع اروپا از اين روش استفاده شود و شاردن اضافه مىكند سريشى كه در بازار ايران معمولا به صورت گرد فروخته مىشود از ريشهء گونه‌هايى از اين گياه كه در همدان و كرمان مىرويند گرفته مىشود و علاوه مىكند كه برخى از فروشندگان در تهيهء آن تقلب كرده و گرد ريشهء سريش را با آرد جو كه خيلى شبيه به آن است مخلوط مىكنند . توضيح از نويسنده : اينكه آقاى شاردن اظهارنظر كرده در بازار ايران گرد سريش را با آرد جو مخلوط نموده و مىفروشند و اين عمل را نوعى تقلب برشمرده است ، به نظر نگارندهء كتاب احتمالا فرض و اظهارنظر صحيحى نيست زيرا گرد سريش در بازار ايران فقط براى تهيه چسب صحافى و كفاشى عرضه نمىشود بلكه از نظر خواص دارويى آن نيز مورد توجه است و از جمله از مخلوط گرد سريش و آرد جو براى سعفه كه نوعى كچلى و بيمارى پوستى و طاسى سر است به صورت ضماد استفاده مىشده و در آن