جوز ارقم
به فارسى « زيرهء غدّهاى » و در كتب طب سنتى با نامهاى « اكثار » و « جوز ارقم » آمده است . به فرانسوى
Gland de terre
و
Marrone de terre
و به انگليسى
Earth chestnut
و
Pig nut
و
Tuberous caraway
و
Kippernut
گفته مىشود . گياهى است از خانوادهء زيره
Umbelliferae
نام علمى آن
Carum bulbocastanum Koch .
و مترادف آن
Bunium bulbocastanum L .
مىباشد . اين گياه را به هندى « سياه زيره » نامند . در بلوچستان نيز گياه را زيره سياه و زيره و غدهء آن را « جيريشاك » گويند . به غدّه گياه نيز جوز ارقم گفته مىشود .
مشخصات
جوز ارقم گياهى است علفى چندساله داراى ريشههاى متورم به شكل غدّهاى به قطر تا 3 سانتىمتر ، شبيه شاهبلوط و داراى بو و طعمى شبيه شاهبلوط . ساقهء آن راست و بلندى آن تا يك متر . برگهاى آن شبيه برگ شبت است . گلهاى آن سفيد به صورت چتر مركب است . ميوهء آن به رنگ قهوهاى روشن و چسبنده و داراى بويى مطبوع كه به عنوان ادويه در محل با غذا مخلوط و مصرف مىشود .
اين گياه بومى مناطق با آبوهواى گرم است در نواحى جنوبى ايران در بلوچستان مىرويد . در هندوستان نيز در كشمير و در بلوچستان انتشار دارد .