تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 249

مساهمون:

ص٢٤٩
ميوهء آن به شكل كپسول است كه ده تخم قهوه‌اى مايل به زرد در آن قرار دارد . اين گياه در مناطق معتدل اروپا و آسيا به‌طور خودرو مىرويد . در ايران در آذربايجان اطراف تبريز ، بندر عباس ، آبادان ، لار و بلوچستان مىرويد و در ساير مناطق كاشته مىشود . تكثير كتان با كاشت بذر آن مستقيما در مزرعه اصلى صورت مىگيرد و معمولا در شرايط اقليمى مناطق معتدل ايران بذر آن را در فروردين‌ماه مىكارند . در هر هكتار در حدود 250 كيلوگرم بذر لازم است .

تركيبات شيميايى

در تخم كتان معمولى مواد
HCN
گلوكوزيد « 1 » و لينامارين « 2 » مشخص شده است . به علاوه در هر يك كيلوگرم تخم كتان در حدود 0812 / 0 ميلىگرم ارسنيك « 3 » وجود دارد . گلهاى كتان با دانه‌هاى نارس آن داراى 69 / 0 درصد اسيد سيانيدريك است ، به‌طورى كه خوردن 250 گرم از اين نوع گل و تخم نارس موجب مرگ يك گاو نر مىشود . در تخم كتان در حدود 40 - 30 درصد روغن ثابت قابل استخراج ، 6 درصد لعاب ، 25 درصد پروتئين ، مقدارى موم ، قند ، املاح فسفات ، مقدار كمى گلىكوزيد و سرانجام مقدار كمى لينامارين
[ G . I . M . P ]
. در گزارش ديگرى آمده است كه تخم كتان مورد مصرف دارويى بايد داراى در حدود 25 درصد روغن ، 5 درصد خاكستر و 15 درصد عصاره‌هاى محلول در آب باشد . مقدار فسفاتيدهاى « 4 » تخم كتان شامل لسيتين « 5 » و سفالين « 6 » در حدود 25 / 1 درصد روغن خام آن است . مقدار پروتئين روغن تخم كتان در حدود 31 - 16 درصد به‌طور عمده شامل دو گلوبولين « 7 » است به نامهاى لينين « 8 » و ديگرى كولينين « 9 » . در روغن تخم كتان اسيد اشباع‌نشده
هامش
( 1 ) .HCN - Glucoside( 2 ) .Lina marin( 3 ) .Arsenic oxide( 4 ) .Phosphatides( 5 ) .Lecithin( 6 ) .Cephalin( 7 ) .Globuline( 8 ) .Linin - Linine( 9 ) .Colinin