« اسطوخودوس » و « شاهسبرم رومى » و « آنس الارواح » و « ممسك الارواح » آمده است . در بازار مكّه به نام « ضرم » گفته مىشود . به فرانسوى
Lavande stoechas
و
Stoechas Arabique
و به انگليسى
Topped lavender
و
French lavender
نامند .
گياهى است از خانوادهء
Labiatea
نام علمى آن
Lavandula stoechas L .
مىباشد .
مشخصات
اسطوخودوس گياهى است چندساله به شكل بوته كوچك به بلندى نيم متر خيلى پرشاخه . ساقههاى آن 4 گوشه ، برگهاى آن دراز ، متقابل و پوشيده از كرك سفيد پنبهاى . گلهاى آنكه در بهار ظاهر مىشود به رنگ بنفش تيره به صورت سنبله .
اينگونه در پرتغال ، جزاير قنارى و مناطق حاشيهء مديترانه ، الجزاير ، عربستان تا استانبول و آسياى صغير انتشار دارد . وجود آن در ايران بهطور خودرو تا به حال گزارش نشده است . تكثير لاواندها از طريق كاشت قطعهاى از سوش گياه وحشى در زمين زراعتى يا با كاشت دانهء آن انجام مىگيرد . دانه را قبلا در آذرماه در خزانه مىكارند و در بهار گياه چند برگه را به مزرعه منتقل مىكنند . در ايران در بعضى نقاط كاشته مىشود . از طريق قلمهء شاخههاى جوان نيمهچوبى گياه و يا با خوابانيدن نيز تكثير مىشود .
تركيبات شيميايى
از نظر تركيبات شيميايى گياه اسطوخودوس داراى اسانس است كه شامل ستون و سينئول و يك الكل ، لينالول مىباشد . از برگها و قسمت سبز گياه در حدود 315 / 0 درصد از اين اسانس روغنى فرّار به دست مىآيد .
خواص - كاربرد
اسطوخودوس داراى گل و برگهاى معطّر است ، طعم آن تلخ و تخم آن بسيار ريز و كمى پهن به رنگ زرد تيره مايل به سياه . از برگ ، گل و تخم آن پس از مالش بويى شبيه كافور متصاعد مىشود . از نظر طبيعت طبق نظر غالب حكماى طب سنتى گرم و خشك است و از نظر خواص معتقدند كه محلل و بازكنندهء گرفتگىها مىباشد . دمكردهء 5 گرم از برگ و سرشاخه گلدار آن مقوى بدن و قواى دماغى و تفكر و همچنين مقوى احشا و آلات داخل شكم و مفرّح