درصد مادهاى به نام ملانتىژنين « 1 » يافت مىشود
[ G . I . M . P ]
.
در دانهء سياهتخمه دشتى
N . arvensis
نيز مادهء تلخ نيژلين و حدود 25 درصد روغن ثابت و اسانس وجود دارد .
در گزارش بررسى ديگرى آمده است كه در اسانس سياهتخمه مادهء عامل متبلورى به نام نيژلون « 2 » وجود دارد .
خواص - كاربرد
در هند سياهتخمه به عنوان محرّك ، بادشكن ، مدّر ، قاعدهآور و زيادكنندهء ترشح شير تجويز مىشود . سياهدانه را به منظور كاستن حدّت اثر آن با روغن كنجد مخلوط كرده و در استعمال خارجى براى فروكش كردن تاولهاى پوست مىمالند . به علاوه در موارد گزش نيش عقرب نيز مىمالند ، مفيد است .
در شبه جزيرهء مالايا از سياهتخمه مخلوط با داروهاى ديگرى به صورت ضماد براى آبسهها ، روماتيسم ، ورم گوش و زخم بينى و سردرد مصرف مىشود و همچنين از آن محلولى درست مىكنند كه بيماران تبدار را با آن كمپرس مىكنند و يا از آن محلول به صورت غرغره استفاده مىشود . از سياهتخمه براى ترميم ضعف بدن و رفع مسموميتهاى خون و در موارد بزرگ بودن كبد ، تهوع ، شكمدرد ، يبوست و براى تقويت زنان پس از وضع حمل تجويز مىشود [ بركيل ] .
از نظر طبيعت سياهتخمه طبق نظر حكماى طب سنتى خيلى گرم و خشك است .
رنگ تخم سياه است ولى مغز آن سفيد مىباشد و نيروى داروئى آن تا هفت سال باقى مىماند . خواص آن گرمكننده است ، رطوبتها را خشك مىكند و اخلاط را اعتدال مىبخشد و اخلاط غليظ را رقيق مىنمايد . قاعدهآور است و ترشح شير را نيز افزايش مىدهد . زياد خوردن آن موجب سقط جنين زنده و مرده مىشود . در مورد سموم سرد اثر ترياق و ضد سمّ دارد ( در اثر وجود ملانتين ) . در تمام موارد فوق ممكن است از دمكرده يا از بخور آن و يا به صورت شياف با روغن سوسن استفاده مىشود . براى تسكين سرفهء سرد ، درد سينه ، ناراحتى تنفس ( انتصاف نفس ) ، قى ، آشفتگى ، استسقا ، يرقان و ناراحتى طحال ، قولنجهاى نفخى به صورت خوردن يا ضماد مفيد است . اگر
هامش
( 1 ) .Melanthigenin( 2 ) .Nigellone