تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 169

مساهمون:

ص١٦٩
7 واحد و اترسولفوريك 1 واحد . پوست را نيم‌كوب كرده و با الكل در ظرف دپلاسمان ريخته و صاف‌شده را در حمام ماريه تقطير كنند تا الكل آن خارج گردد و محصول را در صراحى با اتر مخلوط نمايند و مدت 24 ساعت بگذارند بماند و صاف روى آن را برداشته و براى گرفتن اتر مجددا آن را در حمام ماريه تقطير نمايند و عمل تبخير را تا حد غلظت عصاره ادامه دهند . اين عصاره تاول‌آور است و در ساختن پوماد سرخ‌كننده و تاول‌آور گارو و كاغذ آن كاربرد دارد . شربت مازريون : 1 دسىگرم عصارهء الكلى مازريون را در 50 گرم شربت ساده مخلوط كنند و در موارد سيفيليس از 60 - 40 گرم در روز بخورند . جوشانده براى معالجهء هرپس « 1 » : 60 گرم عشبه ، 4 گرم پوست مازريون ، 5 گرم تخم گشنيز و 5 گرم ريشهء شيرين‌بيان را در 1000 گرم آب بجوشانند و صاف كرده ، در عرض روز فنجان فنجان ميل كنند . در عين حال كه در اكثر مدارك كهن پوست درختچه از نظر طبى مورد توجه مىباشد در معدودى از اسناد از جمله در مخزن الادويه آمده است كه اطباى سنتى ايران از نظر خواص دارويى توجه به برگ گياه نيز داشته‌اند و نوشته شده كه برگ آن از نظر مسهلى خيلى قوى است و پس از خوردن آن عوارض شديد غير قابل كنترلى ايجاد مىشود و لذا بايد قبل از خوردن اصلاح و تعديل شود و پس از آن خورده شود . براى اين اصلاح دستور اين است كه برگهاى آن را به مقدار مورد نظر گرفته و تميز كرده و 48 ساعت در سركه بخيسانند و در اين مدت 3 - 2 بار سركه آن را عوض كنند ، سپس خشك كرده و كوبيده و با روغن بادام چرب و آغشته نمايند . در مواردى كه به عنوان مسهل مواد سوداوى مصرف مىشود با تربد تعديل شده و افتيمون ، پوست هليله زرد ، گل سرخ ، ربّ ريشهء شيرين‌بيان و زيرهء كرمانى و نمك هندى با آن مخلوط كرده و بخورند و در مواردى كه به منظور مسهل زردآب و بلغم خورده شود با موادى نظير ايرسا و آسارون ، عصارهء غافث ، افسنطين ، سنبل الطيب ، مصطكى ، مرّمكى ، سكبينج ، نمك هندى ، هليله زرد و تخم كرفس مخلوط كرده و بخورند بسيار مؤثر است و عوارضى نيز ايجاد نمىكند . در مورد ضرورت تدبير و اصلاح مازريون داستانى در كتب طب سنتى نقل مىكنند كه چون نشانه‌اى از روشهاى تحقيق عملى حكماى طب سنتى است براى اطلاع علاقه‌مندان محقق عينا در اينجا مىآوريم :
هامش
( 1 ) .Herpes