داراى اسكولين « 1 » مىباشد . و در اثر نيش حشرهاى به نام
Coccus manniparus
از برگ و شاخههاى جوان اين درخت ، عصارهء شيرينى به خارج تراوش مىكند كه در مجاورت هوا سفت شده و به نام گزانگبين جمعآورى مىشود . گزانگبين در حدود 50 درصد ساكاروز و در حدود 20 درصد لوولوز و در حدود همين مقدار دكستروز دارد .
خواص - كاربرد
از گال پوست درخت گزانگبين كه داراى مقدار زيادى تانن است در استعمال داخلى براى بند آوردن اسهال و اسهال خونى استفاده مىشود و از گزانگبين يا
Manne
آن به عنوان ملين و مسهل و براى نرم كردن سينه و به عنوان پاككننده و تميزكننده يا
detergent
استفاده مىشود
[ G . I . M . P ]
.
از نظر طبيعت طبق رأى حكماى طب سنتى شاخه ، برگ ، ريشه و پوست آن سرد و خشك است . از نظر خواص درخت گزانگبين معتقدند كه قابض است و محلل . ريشه پخته آن با روغن زيتون براى جذام كه از سموم ايجاد شده باشد ، ورم طحال و گرفتگىها و انسداد مجارى طحال مفيد است و با سركه براى يرقان كه ناشى از ضعف كيسهء صفرا باشد ، نافع است . اگر روزانه 150 گرم از آن را بخورند براى ورمهاى سفت كبد و باز شدن انسداد و گرفتگىهاى كبد مفيد است . مضمضه با دم كردهء برگ آن براى تقويت لثه و دندان و خوردن آن براى بند آوردن اسهال و خونريزى رحم و رفع ترشحات و خشك كردن آن نافع است . خوردن عصارهء برگ يا دم كردهء پوست و يا گل و يا دانهء آن براى كوچك كردن و نرم كردن طحال كه سفت و بزرگ شده باشد ، مفيد است . ضماد برگ پختهء كوبيدهء آن با سركه براى ورمهاى گرم و تحليل سختى طحال مفيد است ، خصوصا اگر با اشق و سكبنيج و صبر خورده شود . گرد پوست و برگهاى خشك آن براى خشك كردن زخمهاى مرطوب و زخم آبله و بخور شاخه و برگ آن براى زكام و خارج ساختن زالوى در حلق مانده و خشك كردن آبله و زخمهاى تر مفيد است . جانشين آن از نظر خواص اثل است .
انگبين يا منّ آن گرم و خشك است و خواص آن در بخش گزها در جلدى ديگر از اين كتاب كه مانّها شرح داده مىشود ، آمده است .
هامش
( 1 ) .Esculin